ငါးပါးသီလအေမးအေျဖမ်ား

၄ ။ ငါးပါးသီလ ေမး ။               ။ တစ္ျခား ဘာသာတရားမ်ားမွာ အမွားအမွန္ အယူအဆကို သူတို႔ ထာ၀ရဘုရား ၊ နတ္ဘုရားမ်ား ရဲ႕ ပညတ္ေတာ္ေတြထဲမွ ရၾကပါတယ္ ။ သင္တို႔ ဗုဒၶဘာသာေတြက ထာ၀ရဘုရားကို မယံုၾကည္ၾကေတာ့ ဘယ္ လိုလုပ္ျပီး အမွား အမွန္ကို သိၾကပါသလဲ ။ ေျဖ ။             ။ ေလာဘ ၊ ေဒါသ ၊ ေမာဟတရားမ်ားမွာ အေျခခံျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို နိဗၺာန္မွ ေ၀းေစတဲ့ ကာယကံ ၀စီကံ ၊ မေနာကံ မ်ားဟာ မေကာင္းမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ( အမွားေတြပါ ) ။ ေပးကမ္း လွဴဒါန္းျခင္း ၊ ေမတၱာထား ျခင္း ႏွင့္ အသိပညာတို႔အေပၚမွာ အေျခခံျပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ နိဗၺာန္သြားရာလမ္းေၾကာင္းကို ရွင္းလင္းေပးတဲ့ ကာယကံ ၊ ၀စီကံ ၊ မေနာကံ မ်ားသာလွ်င္ ေကာင္းမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ( အမွန္ေတြပါ ။ )                ထာ၀ရဘုရားကို ဗဟိုျပဳထားတဲ့ ဘာသာတရားမ်ားမွာ အမွား အမွန္သိဖို႔ လိုအပ္တာ အားလံုးကေတာ့ ထာ၀ရဘုရားေျပာတဲ့အတိုင္း လုပ္ဖို႔ ၾကိဳးစားျခင္းပါပဲ ။ လူသားကို ဗဟိုျပဳထားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာလို ဘာသာတရား မ်ားမွာ အမွား အမွန္ သိဖို႔ကေတာ့ မိမိကိုယ္ ကို နက္နက္နဲနဲ သိရွိမႈ ၊ နားလည္သေဘာေပါက္မႈ တိုးတက္ျဖစ္ေပၚ ေအာင္ လုပ္ရပါတယ္ ။ နားလည္မႈေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ လိုက္နာက်င့္ၾကံမႈဟာ ပညတ္ခ်က္ တစ္ခုေပၚမွာ အေျခခံ တဲ့ နာခံမႈထက္ ပိုျပီး အင္အားေကာင္းပါတယ္ ။                ဒါေၾကာင့္ အမွား အမွန္ကို သိဖို႔ရာ ဗုဒၶဘာသာတစ္ေယာက္ဟာ အရာသံုးခုကို ၾကည့္ပါတယ္ ။ အဲဒါ ေတြကေတာ့ --- (၁) ရည္ရြယ္ခ်က္ (၂) အလုပ္ေၾကာင့္ မိမိအေပၚမွာ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ (၃) သူတစ္ပါးအေပၚမွာ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ား  ........ ပါပဲ ။            ဒါန ၊ ေမတၱာ ၊ ပညာ တို႔အေပၚမွာ အေျခခံလို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္က ေကာင္းရင္ ၊ ျပီးေတာ့ မိမိကိုယ္ကိုလည္း ( ပိုေပးကမ္း လွဴဒါန္းေအာင္ ၊ ပို ေမတၱာထားေအာင္ ၊ ပို အသိပညာပြားေအာင္ ) ကူညီရင္ ၊ ျပီးေတာ့ သူတစ္ပါး ကိုလည္း ( ပိုေပးကမ္း လွဴဒါန္းေအာင္ ၊ ပို ေမတၱာထားေအာင္ ၊ ပို အသိပညာပြားေအာင္ ) ကူညီရင္ အဲဒီအလုပ္ ဟာ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ေတြ ၊ ေကာင္းတဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားေတြပါပဲ ။                     တစ္ကယ္ေတာ့ ဒီအခ်က္ဟာ အမ်ဳိးမ်ဳိး အစားစား ေထြျပားလွပါတယ္ ။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ကိုယ္က အေကာင္းဆံုး ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္လိုက္ေပမယ့္လည္း ကိုယ့္အတြက္ ျဖစ္ေစ ၊ သူတစ္ပါးအတြက္ ျဖစ္ေစ ေကာင္းက်ဳိး ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္ပါတယ္ ။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ကိုယ့္ရည္ရြယ္ခ်က္က မေကာင္းေပမယ့္လည္း ကိုယ့္အလုပ္ က သူတစ္ပါးကို ေကာင္းက်ဳိး ရေစတတ္ပါတယ္ ။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ေကာင္းေကာင္း နဲ႔ လုပ္တဲ့ အလုပ္က ကိုယ့္ကို အက်ဳိး ရေစေပမယ့္ သူတစ္ပါးကို ထိခိုက္ေကာင္း ထိခိုက္တတ္ပါတယ္ ။ ဒီလို ကိစၥမ်ဳိးမွာ အေကာင္းနဲ႔ အေတာ္အသင့္ ေကာင္းတာ ေရာေနတတ္ပါတယ္ ။                     ရည္ရြယ္ခ်က္က မေကာင္းတဲ့အတြက္ အလုပ္ကလည္း ကိုယ့္ကိုေရာ သူတစ္ပါးကိုပါ အက်ဳိးမရေစ ဘူးဆိုရင္ ဒီလို အလုပ္မ်ဳိးဟာ မေကာင္းပါဘူး ။ ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္းလို႔ အလုပ္ကလည္း ကိုယ့္ကိုေရာ သူတစ္ ပါးကိုပါ ေကာင္းက်ဳိး ရေစတယ္ဆိုရင္ ဒီလို အလုပ္မ်ဳိးဟာ အျပည့္အ၀ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္ပါ ။ ေမး ။                       ။ ဒါျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာမွာ ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ က်င့္၀တ္ေတြ ရွိပါသလား ။ ေျဖ ။                       ။ ရွိပါတယ္ ။ ငါးပါးသီလ ဟာ ဗုဒၶဘာသာ ကိုယ္က်င့္တရားရဲ႕ အေျခခံ က်င့္၀တ္ပါပဲ ။ ပထမ သိကၡာပုဒ္က သတၱ၀ါကို ထိခိုက္နာက်င္ေစျခင္း ၊ သတ္ျဖတ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒုတိယ က ခိုးမႈမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း ၊ တတိယ က ကာမဂုဏ္ ကိစၥေတြမွာ ေဖာက္ျပန္ မွားယြင္းစြာ က်င့္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း ၊ စတုတၳ က လိမ္ညာ ေျပာဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း ၊ ပဥၥမ က မူးယစ္ေစတတ္တဲ့ အရက္ေသစာ ႏွင့္ မူးယစ္ေဆး ၀ါး မွန္သမွ် ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းမ်ား ပါပဲ ။ ေမး ။             ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခါတစ္ရံမွာ သတ္ျဖတ္တာဟာ ေကာင္းတာ ေသခ်ာပါတယ္ ။ ဥပမာ - ေရာဂါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေစတဲ့ ပိုးကို သတ္တာ သင့္ကို သတ္မည့္လူကို သတ္တာမ်ဳိးေပါ့ ။ ေျဖ ။             ။ သင့္အတြက္ေတာ့ ေကာင္းမွာေပါ့ ။ အဲဟို အသတ္ခံရတဲ့ ပိုးမႊား ၊ အသတ္ခံရတဲ့လူမွာ ဘယ္လို ေနမလဲ ။ သင္ အသက္ရွင္ေနခ်င္သလို သူတို႔လည္း အသက္ရွင္ေနခ်င္တာေပါ့ ။သင္ေရာဂါျဖန္႔ပိုးကို သတ္ဖို႔ ဆံုး ျဖတ္တဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ကို စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ ( ေကာင္းတာ ) ႏွင့္ေျပာင္းျပန္သေဘာ ( မေကာင္းတာ ) ေရာေႏွာ ေနတယ္ ။ အဲဒီ သတ္ျဖတ္မႈက သင့္ကို ေကာင္းက်ဳိး ( ေကာင္းမႈ ) ရေစျပီး ၊ ဟို ပိုးမႊားကို ဆိုးက်ဳိး ( မေကာင္းမႈ ) ရေစတာ ထင္ရွားပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ ရံဖန္ရံခါမွာ သတ္ျဖတ္ဖို႔ လိုေကာင္း လိုမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္ေတာ့မွ ေကာင္း မႈေတာ့ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး ။ ( မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးကေတာ့ ဒီေရာဂါပိုးမႊားမ်ားကို သတၱ၀ါ ဟု မမွတ္ယူသင့္ေၾကာင္း မိန္႔ၾကားဖူးပါ တယ္ ။ ) - ကိုဦး (ထား၀ယ္) ေမး ။                ။ သင္တို႔ ဗုဒၶဘာသာေတြဟာ ပုရြက္ဆိတ္ေတြ ၊ ၾကမ္းပိုးေတြ ႏွင့္ ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾက လြန္းပါတယ္ ။ ေျဖ ။               ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ခြဲျခားမႈ မရွိဘဲ အားလံုးကို လႊမ္းျခံဳမိတဲ့ သနားၾကင္နာ ကရုဏာတရား တိုးပြားဖို႔ ၾကိဳးစားေနၾကပါတယ္ ။ သူတို႔ဟာ ကမၻာေလာကၾကီးကို သတၱ၀ါတိုင္း သူ႔ေနရာႏွင့္သူ ၊ သူ႔လုပ္ငန္း ေဆာင္တာႏွင့္သူ အသီးသီး စုေပါင္း ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အေပါင္းအဖြဲ႔ၾကီး တစ္ခုအျဖစ္ ျမင္ၾကပါတယ္ ။                 ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ သဘာ၀တရားရဲ႕ သိမ္ေမြ႔တဲ့ ခ်ိန္ညီမႈကို ဖ်က္ဆီး မပစ္မီ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတိထား သင့္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ သဘာ၀တရားကို အျပည့္အ၀ လက္၀ါးၾကီးအုပ္ သံုးစားျခင္း ၊ ေလ်ာ့သြားတာ ကို ျပန္ျဖည့္မေပးဘဲ သဘာ၀တရားရဲ႕ ေနာက္ဆံုး အစက္အေပါက္ကေလး တစ္ခုကိုေတာင္မွ မရမက ျဖစ္ညွစ္ ယူျခင္း ၊ သဘာတရားကို အနိုင္ယူျခင္း ၊ လႊမ္းမိုးျခင္းမ်ား အေပၚမွာ အေလးေပးထားတဲ့ အဲဒီ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ပဲ ၾကည့္ပါဦး ။                  အခု သဘာ၀က ေတာ္လွန္ တိုက္ခိုက္ေနျပီ ။ ေလဟာ အဆိပ္သင့္ေနပါျပီ ။ ျမစ္ေရေတြ ညစ္ညမ္းျပီး ခန္းေျခာက္ကုန္ၾကျပီ ။ လွပတဲ့ တိရစၧာန္ မ်ဳိးစိတ္ေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာ မ်ဳိးသုဥ္းကုန္ၾကပါျပီ ။ ေတာင္ေတြေပၚမွာ သစ္ပင္ ကင္းမဲ့ျပီး ေတာင္ကတံုးေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကျပီ ။ ေရတိုက္စား ကုန္ၾကျပီ ။ ရာသီဥတုေတာင္မွ ေျပာင္းလဲ ေန ပါျပီ ။                  လူေတြဟာ ၾကိတ္ေခ်ဖို႔ ၊ ဖ်က္ဆီးဖို႔ ၊ သတ္ျဖတ္ဖို႔ စိတ္ေစာေနမႈကေလး နည္းနည္း ေလ်ာ့ေပးလိုက္ ရင္ပဲ အခုေျပာခဲ့တဲ့ ေၾကာက္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္ေပၚမွာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အားလံုး ဟာ သဘာ၀ရဲ႕ အသက္ကို ေလးစားမႈ နည္းနည္းေလးပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ပိုတိုးလာေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ၾကပါတယ္ ။ " ဒါဟာ သတၱ၀ါရဲ႕ အသက္ကို သတ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း " ဆိုတဲ့ ပထမသိကၡာပုဒ္က ေျပာျပေနတဲ့အခ်က္ပါပဲ ။ ေမး ။             ။ ဒါေပမယ့္ မုသာ၀ါဒနဲ႔ ပတ္သက္တာက်ေတာ့ ဘယ္လိုလဲ ။ မုသား မေျပာဘဲ ေနလို႔ ျဖစ္ပါ့မလား ။ ေျဖ ။              ။ လူ႔အသိုင္းအ၀န္းထဲမွာ ျဖစ္ေစ ၊ စီးပြားေရးေလာကထဲမွာ ျဖစ္ေစ မုသား မပါဘဲ ေနထိုင္ လုပ္ကိုင္ လို႔ အမွန္တစ္ကယ္ မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ ဒီလို ထိတ္လန္႔စရာေကာင္းတဲ့ အက်င့္ပ်က္မႈမ်ဳိးကို ေျပာင္းလဲ ပစ္သင့္ပါ တယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ဆိုတာ ပိုျပီး ေတာ္တည့္ မွန္ကန္ဖို႔ ၊ ပိုျပီး ရိုးသားေျဖာင့္မတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားရင္း ျပႆနာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လက္ေတြ႔လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားတဲ့ လူမ်ဳိးပါ ။ ေမး ။              ။ ေကာင္းျပီ ၊ ဒါျဖင့္ အရက္ ႏွင့္ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုလဲ ။ နည္းနည္းပါးပါးေလး ေသာက္တာက ေတာ့ မထိခိုက္တာ ေသခ်ာပါတယ္ ။ ေျဖ ။            ။ လူေတြဟာ အရက္ကို အရသာခံဖို႔ မေသာက္ၾကပါဘူး ။ သူတို႔တစ္ေယာက္တည္း ေသာက္တဲ့အခါ စိတ္ေျပလက္ေပ်ာက္ ေသာက္ၾကတာပါ ။ လူမႈေရး အေနနဲ႔ ေသာက္တဲ့အခါ အမ်ားနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစ ဖို႔ ေသာက္ၾကတာပါ ။ သို႔ေသာ္လည္း အရက္ကို နည္းနည္းေလးပင္ ေသာက္ဦးေတာ့ စိတ္ဓာတ္ ပ်က္စီးျပီး သတိ လက္လြတ္ ျဖစ္ေစပါတယ္ ။ အမ်ားၾကီး ေသာက္ရင္ေတာ့ ပ်က္စီးေတာ့တာပါပဲ ။ ေမး ။             ။ ဒါေပမယ့္ နည္းနည္းပါးပါး ေသာက္တာဟာ သီလ မက်ဳိးဘူး မဟုတ္လား ။ နည္းနည္းေလးပဲဟာ ။ ေျဖ ။              ။ ဟုတ္ပါတယ္ ။ နည္းနည္းေလးပါပဲ ။ ဒါေပမယ့္ နည္းနည္းေတာင္မွ မေစာင့္ထိန္းနိုင္ရင္ သင့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ မခိုင္မာဘူးေပါ့ ။ မဟုတ္ဘူးလား ။ ေမး ။            ။ ငါးပါးသီလဟာ အျပဳသေဘာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ငါးပါးသီလက သင့္ကို မလုပ္ဖို႔ပဲ ေျပာတယ္ ။ လုပ္ဖို႔ က်ေတာ့ မေျပာဘူး ။ ေျဖ ။           ။ ငါးပါးသီလဟာ ဗုဒၶဘာသာ ကိုယ္က်င့္တရားရဲ႕အေျခခံ က်င့္၀တ္မွ်ပါပဲ ။ က်င့္၀တ္အားလံုး မဟုတ္ ပါဘူး ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မေကာင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြကို မွတ္သားထားျပီးေတာ့ အဲဒါေတြကို မလုပ္မိေအာင္ ၾကိဳးစားျခင္းအားျဖင့္ ကိုယ္က်င့္တရားကို စ , ရပါတယ္ ။                    ဥပမာ --စကားေျပာတယ္ ဆိုၾကပါစို႔ ။ မုသားေျပာမႈကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ စ, သင့္ေၾကာင္း ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္ ။ အဲဒီလိုေရွာင္ၾကဥ္ျပီးေတာ့ မွန္တဲ့စကား ၊ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔တဲ့စကား ၊ ယဥ္ေက်း ဖြယ္ရာစကား ၊ အခ်ိန္ကာလ ႏွင့္ ကိုက္ညီတဲ့ စကားကို ေျပာရပါမယ္ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာက ေအာက္ပါအတိုင္း မိန္႔ ေတာ္မူပါတယ္ ။                    မမွန္ေသာ စကားကို ေရွာင္ၾကဥ္သူသည္ မွန္ေသာစကား ၊ အားကိုးထိုက္ေသာစကား ၊ ယံုၾကည္ ထိုက္ေသာစကား ၊ မွီခိုအားထားထိုက္ေသာ စကားကို ေျပာသူျဖစ္သည္ ။ သူသည္ ေလာကကို မလိမ္ညာ မလွည့္စားေပ ။                   ဂံုးေခ်ာေသာစကား ေရွာင္ၾကဥ္သူသည္ လူအမ်ားၾကားတြင္ စိတ္၀မ္းကြဲျပားေစဖို႔ရာ ဤေနရာ၌ ၾကားေသာ စကားကို ထိုေနရာ၌ မေျပာၾကားေပ ။ ထိုေနရာ၌ ၾကားေသာ စကားကို ဤေနရာ၌ မေျပာၾကားေပ ။ သူသည္ စိတ္၀မ္းကြဲျပားေနသူမ်ားကို အေစ့အစပ္စကား ေျပာၾကား ေလ့ရွိ၏ ။ ခင္မင္ေနသူမ်ားကို ပိုမိုခ်စ္ခင္ ေအာင္ အားေပးစကား ေျပာၾကားတတ္၏ ။ ညီညြတ္မႈသည္ သူ၏ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ၊ ညီညြတ္မႈသည္ သူ၏ ၀မ္းေျမာက္ မႈ ၊ ညီညြတ္မႈသည္ သူ၏ ခ်စ္ခင္မႈ ျဖစ္သည္ ။ ဤသည္မွာ သူစကားေျပာရာတြင္ ပါ၀င္ေသာ စိတ္ထား ေစတနာ ျဖစ္သည္ ။           ၾကမ္းတမ္း ရိုင္းစိုင္းေသာ စကားကို ေရွာင္ၾကဥ္သူသည္ အျပစ္ကင္းေသာ စကား ၊ နား၀င္သာေသာ စကား ႏွစ္သက္ဖြယ္ေသာစကား ၊ စိတ္ႏွလံုးသို႔ သက္၀င္ေသာ စကား ၊ ယဥ္ေက်းေသာ စကား ၊ အမ်ားႏွစ္သက္ သေဘာက်ေသာ စကားကို ေျပာဆိုတတ္၏ ။              အက်ဳိးမရ အႏွစ္သာရ မရွိေသာ စကားကို ေရွာင္ၾကဥ္သူသည္ အခ်ိန္ကာလႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ စကား  ၊ မွန္ေသာစကား ၊ အက်ဳိးရွိေသာ စကား ၊ တရား ႏွင့္ စပ္ေသာ စကား ၊ က်င့္၀တ္ ႏွင့္ စပ္ေသာ စကားကို ေျပာဆို တတ္၏ ။ သူသည္ စိတ္ႏွလံုး၌ သိုမွီးထားထိုက္ေသာ စကား ၊ အခ်ိန္ကာလ ႏွင့္ ေလ်ာ္ေသာ စကား ၊ သင့္ေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္ေသာ စကား ၊ အဓိပၸာယ္ ျပည့္၀ေသာ စကား ၊ အက်ဳိးစီးပြား ႏွင့္ စပ္ေသာ စကားကို ေျပာဆိုတတ္ ၏ ။ ေမး ။                 ။  ထာ၀ရဘုရား  သို႔မဟုတ္ တန္ခိုးရွင္ဘုရားမ်ား ရဲ႕ တန္ခိုးကို အားကိုးအားထားမွသာလွ်င္ လူ ေကာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ တစ္ခ်ဳိ႕ ေျပာၾကပါတယ္ ။ ( အဲဒါ ဘယ္လို သေဘာရပါသလဲ ။ ) ေျဖ ။                 ။ ဒါကေတာ့ လံုး၀ မွားပါတယ္ ။ ျမင့္ျမတ္တဲ့ အျပစ္ကင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူေနၾကတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ၊ ဘယ္ဘာသာမွ မကိုးကြယ္သူေတြ သန္းခ်ီ ရွိၾကပါတယ္ ။ သူတို႔ဟာ တစ္ခါတစ္ေလမွသာ မဟုတ္ဘဲ အျမဲတစ္ေစ ျမင့္ျမတ္တဲ့ အျပစ္ကင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြကို ျပဳမူေနၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ျမင့္ျမတ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ထူးတစ္ေယာက္ကို ယံုၾကည္ေနၾကတဲ့ လူမ်ားအၾကားမွာ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးလိုပါပဲ ။ သင္ဟာ ရိုးသားစြာ ၾကိဳးစားရင္ သင့္ရဲ႕ အျပဳအမူေတြကို စင္ၾကယ္ေအာင္ လုပ္နိုင္ပါတယ္ ။ လံုး၀ အျပည့္အစံု မစင္ၾကယ္ နိုင္ေတာင္မွ ပိုျပီး စင္ၾကယ္ေအာင္ ၾကိဳးစား လုပ္ေဆာင္နိုင္တာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္ ။ ...................................................................................................................................................................................................................................

ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ထာ၀ရဘုရား အယူအဆ အေမးအေျဖ

၃ ။ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ထာ၀ရဘုရား အယူအဆ ေမး ။           ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ ထာ၀ရဘုရားကို ယံုၾကည္ၾကပါသလား ။ ေျဖ ။            ။ မယံုၾကည္ၾကပါဘူး ။ ဒါအတြက္ အေၾကာင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရားဟာ ယခုေခတ္ လူမႈေရး ပညာရွင္မ်ား ၊ စိတ္ပညာရွင္မ်ား လိုပဲ ဘာသာေရး အယူအဆမ်ားဟာ အထူးသျဖင့္ တန္ခိုးရွင္ဘုရား အယူအဆ မ်ားဟာ အေၾကာက္တရားမွာ အေျခခံတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရားက ----                " လူမ်ားဟာ အေၾကာက္တရား ႏွိပ္စက္ျခင္းေၾကာင့္ ေတာင္မ်ား ၊ ေတာမ်ား ၊ သစ္ပင္မ်ား ႏွင့္ နတ္ကြန္း မ်ားသို႔ ကိုးကြယ္ရာအျဖစ္ သြားၾကတယ္ ။ " လို႔ မိန္႔ၾကားထားပါတယ္ ။                 သမိုင္းမတင္မီ လူသားဟာေဘးရန္မ်ားလွျပီး ရန္လိုတဲ့ ေလာကထဲမွာေနရပါတယ္ ။ သူဟာ ေတာရိုင္း တိရစၧာန္မ်ား ၊ အစားအစာလံုေလာက္ေအာင္ မရနိုင္မႈမ်ား ၊ ဒဏ္ရာအနာတရ ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္ ေရာဂါေ၀ဒနာ ဖိစီး ႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ား ၊ မိုးျခိမ္းျခင္း ၊ မိုးၾကိဳးပစ္ျခင္း ၊ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲျခင္း ၊ ေျမငလ်င္လႈပ္ျခင္း စတဲ့ အႏၲရာယ္မ်ား ကို အျမဲတေစ ေၾကာက္ရြံ႕ေနရပါတယ္ ။                   လူဟာ ေဘးရန္အႏၲရာယ္မ်ားမွ လံုျခံဳမႈ မရွိတဲ့အတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ အခ်ိန္မ်ားမွာ သက္ေတာင့္သက္သာ ေနနိုင္ေအာင္ ၊ ေဘးရန္ အႏၲရာယ္ ေတြ႕ၾကံဳလာတဲ့အခါမ်ားမွာ ရဲစြမ္းသတၱိ ေမြးနိုင္ေအာင္ ၊ အမွားအယြင္းရွိတဲ့အခါမွာ ကိုယ့္ကို ေျဖသိမ့္နိုင္ေအာင္ တန္ခိုးရွင္ဘုရား အယူအဆကို တီထြင္လာပါတယ္ ။                  ဒီေခတ္ ဒီအခါမယ္ အၾကပ္အတည္း နဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခါမ်ားမွာ လူေတြဟာ ဘာသာတရားကို ပိုကိုင္းရႈိင္းလာ ၾကတာကို သတိျပဳမိမွာပါပဲ ။ တန္ခိုးရွင္ဘုရားကို ျဖစ္ေစ ၊ နတ္မ်ားကို ျဖစ္ေစ ယံုၾကည္မႈဟာ ဘ၀တိုက္ပြဲမွာ သူတို႔ လိုအပ္တဲ့ စြမ္းအားကို ရရွိေစတယ္လို႔ လူေတြေျပာၾကတာ သင္ၾကားမိပါလိမ့္မယ္ ။ သူတို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆုေတာင္းလိုက္ရင္ ဆုေတာင္းျပည့္တဲ့အတြက္ တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ နတ္ကို သူတို႔ ယံုၾကည္ ကိုးကြယ္ေၾကာင္း လူေတြ ရွင္းျပတာ သင္ၾကားမိပါလိမ့္မယ္ ။          ဒါေတြ အားလံုးက " တန္ခိုးရွင္ဘုရား အယူအဆဟာ အေၾကာက္တရား ႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပၚ တံု႔ျပန္ခ်က္ပဲ " ဆိုတဲ့ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ တရားေတာ္ကို ေထာက္ခံထားပါတယ္ ။        ျမတ္စြာဘုရားက ကၽြန္ေတာ္တို႔အား အေၾကာက္တရားကို နားလည္ေအာင္ ၊ လိုခ်င္တက္မက္မႈ တဏွာေလာဘ နည္းပါးေအာင္ ၊ကၽြန္ေတာ္တို႔ မတတ္နိုင္တဲ့အရာမ်ားကို ေခါင္းေအးေအး သတၱိရွိရွိ ႏွင့္ ရင္ဆိုင္နိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစား ဖို႔ မိန္႔ၾကားပါတယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရားဟာ အေၾကာက္တရားကို အဓိပၸာယ္ မရွိတဲ့ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ အစားမထိုး ပါဘူး ။ ေၾကာင္းက်ဳိးညီညြတ္တဲ့ အသိပညာ နဲ႔သာ အစားထိုးပါတယ္ ။             ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ထာ၀ရဘုရားကို မယံုၾကည္ျခင္းရဲ႕ ဒုတိယအေၾကာင္းကေတာ့ ထာ၀ရဘုရား အယူအဆ ကို ေထာက္ခံတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထား ရွိပံု မရလို႔ပါပဲ ။ ေျမာက္ျမားလွစြာေသာ ဘာသာတရားမ်ားက သူတို႔ ရဲ႕ ဘာသာေရးက်မ္းဂန္ထဲမွာသာ ထာ၀ရဘုရားရဲ႕ စကားေတြ ပါ၀င္ေၾကာင္း ၊ သူတို႔သာလွ်င္ထာ၀ရဘုရားရဲ႕ သဘာ၀ကို နားလည္ေၾကာင္း ၊ သူတို႔ရဲ႕ထာ၀ရဘုရားသာလွ်င္ အမွန္တစ္ကယ္ရွိေၾကာင္း ၊ တစ္ျခားဘာသာတရား မ်ားရဲ႕ ထာ၀ရဘုရားက အမွန္တစ္ကယ္ မရွိေၾကာင္း ေၾကျငာတတ္ၾကပါတယ္ ။ တစ္ခ်ဳိ႕ဘာသာတရားက တန္ခိုး ရွင္ဘုရားဟာေယာက်္ား ၊ တစ္ခ်ဳိ႕ဘာသာတရားက မိန္းမ ၊ တစ္ခ်ဳိ႕ဘာသာတရားက နပံုပ႑ဳက္ လို႔ ဆိုၾကပါ တယ္ ။ သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ တန္ခိုးရွင္ဘုရား အမွန္ရွိေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထား မ်ားစြာရွိတယ္ဆိုျပီး ေက်နပ္ေနၾကပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း တစ္ျခားဘာသာတရားေတြက သူတို႔ရဲ႕ တန္ခိုးရွင္ဘုရား အမွန္ရွိေၾကာင္း အေထာက္အထားျပထားတာကိုေတာ့ မယံုၾကည္ပဲ ျပက္ရယ္ျပဳတတ္ၾကပါတယ္ ။ မ်ားစြာေသာ ဘာသာတရားမ်ား ဟာတန္ခိုးရွင္ဘုရားရွိေၾကာင္း ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေထာက္အထားျပဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့ၾကေသာ္လည္း ယခုအထိ အေျခခံက်က် ခိုင္မာစစ္မွန္တဲ့ ျငင္းမရတဲ့ အေထာက္အထားကို မေတြ႕ၾကေသးတာကေတာ့ အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းလွပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားကေတာ့ ဒီလို အေထာက္အထား တစ္စံုတစ္ရာ ထြက္ေပၚလာသည္အထိ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆိုင္းငံ့ ထားၾကဦးမွာပါပဲ ။                   ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ထာ၀ရဘုရားကို မယံုၾကည္ျခင္းရဲ႕ တတိယ အေၾကာင္းကေတာ့ ယံုၾကည္ဖို႔ မလိုအပ္ လို႔ပါပဲ ။ တစ္ခ်ဳိ႕က စၾက၀ဠာရဲ႕အစကို ရွင္းျပဖို႔ ထာ၀ရဘုရားကို ယံုၾကည္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္ ။ ဒါဒီလို မဟုတ္ပါဘူး ။ သိပၸံပညာက ထာ၀ရဘုရား အယူအဆ မပါဘဲ စၾက၀ဠာ ျဖစ္ေပၚလာပံုကို အလြန္ တိက် ျပတ္သား စြာ ရွင္းလင္း ျပထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္ ။                   တစ္ခ်ဳိ႕က ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္၍ အဓိပၸာယ္ရွိတဲ့ ဘ၀ကို ရေရးအတြက္ ထာ၀ရဘုရား ယံုၾကည္ဖို႔ လိုအပ္ ေၾကာင္း ေျပာၾကပါတယ္ ။ ဒါလဲ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကို မဆိုထားႏွင့္ဦး ၊ ဘာသာမဲ့မ်ားသည္ပင္ ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္ျပီး အဓိပၸာယ္ ျပည့္၀တဲ့ ဘ၀ကို ရေနၾကပါတယ္ ။                  တစ္ခ်ဳိ႕က အားနည္းတဲ့ လူသားမွာ သူ႔ကိုယ္ကို ကူညီနိုင္ေလာက္ေအာင္ အင္အား မရွိတဲ့အတြက္ ထာ၀ရ ဘုရားရဲ႕ တန္ခိုးကို ယံုၾကည္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ဆိုၾကျပန္ပါတယ္ ။ ဒီအခ်က္မွာလည္း အေထာက္အထားမ်ားက ဆန္႔က်င္ဘက္ သေဘာကို ညႊန္ျပေနပါတယ္ ။ လူေတြဟာ ကိုယ္လက္အဂၤါ ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း ၊ မစြမ္းမသန္ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္ အခက္အခဲ အၾကပ္အတည္းေပါင္းမ်ားစြာကို ထာ၀ရဘုရား ယံုၾကည္မႈ မပါဘဲ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဥာဏ္ ၊ သူတို႔ရဲ႕ လံု႔လ၀ီရိယ ႏွင့္ ေက်ာ္လႊား ေအာင္ျမင္နိုင္ၾကေၾကာင္း မၾကာခဏ ၾကားသိေနရပါတယ္ ။ လူသားကို ကယ္တင္ဖို႔ရာ ထာ၀ရဘုရားကို ယံုၾကည္ဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း တစ္ခ်ဳိ႕က ေျပာၾကျပန္ပါတယ္ ။ ခရစ္ယာန္ တို႔ရဲ႕ ကယ္တင္ျခင္း သေဘာတရားကို ယံုၾကည္လက္ခံမွသာ အဲဒီအဆိုကို လက္ခံနိုင္ၾကမွာပါ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကေတာ့ အဲဒါကို မယံုၾကည္ၾကပါဘူး ။                  ျမတ္စြာဘုရားက လူသားတိုင္းမွာ စိတ္ထားျဖဴစင္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ၊ ေမတၱာ ကရုဏာ ပညာတရားေတြ တိုးပြားေအာင္ လုပ္ဖို႔ စြမ္းရည္သတၱိေတြ  အျပည့္ရွိေၾကာင္း ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား၏ အေတြ႕အၾကံဳအရ သိျမင္ျပီး ျဖစ္ပါတယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရားဟာ နတ္ ျဗဟၼာ စည္းစိမ္ခ်မ္းသာမ်ားမွ ေမတၱာ ကရုဏာ တရားဘက္ကို အာရံုေျပာင္း ကာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပႆနာမ်ားကို မိမိကိုယ္ကို သိနားလည္မႈျဖင့္ အေျဖရွာဖို႔ အားေပးေတာ္မူပါတယ္ ။ ေမး ။              ။ ဖန္ဆင္းရွင္ တန္ခိုးရွင္ဘုရားေတြ မရွိဘူး ဆိုရင္ ဒီစၾက၀ဠာၾကီးက ဒီမွာ ဘယ္လို ေရာက္လာသလဲ ။ ေျဖ ။               ။ ဒီအေျဖကို ေျဖဖို႔ရာ အားလံုးေသာ ဘာသာတရားေတြမွာ ပံုျပင္ေတြ ၊ ၀တၳဳေတြ ရွိၾကပါတယ္ ။လူ သားရဲ႕ အသိဥာဏ္ မဖြံ႕ျဖိဳးေသးတဲ့ ဟိုေရွးသေရာအခါ ကာလေတြမွာေတာ့ ဒီပံုျပင္ ၀တၳဳေတြဟာ သင့္ေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္ ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ရူပေဗဒပညာ ၊ နကၡတၱေဗဒပညာ ၊ ဘူမိေဗဒပညာေတြ ထြန္းကားေနတဲ့ ႏွစ္ဆယ္ရာစု ေခတ္မွာေတာ့ ဒီလို ပံုျပင္ေတြကို သိပၸံနည္းက် ျဖစ္ရပ္မွန္ေတြက အသာရေနပါတယ္ ။ သိပၸံပညာက တန္ခိုးရွင္ဘုရား အယူအဆကို ထည့္မစဥ္းစားပဲနဲ႔ စၾက၀ဠာရဲ႕အစကို ရွင္းျပထားပါတယ္ ။ ေမး ။               ။ စၾက၀ဠာရဲ႕ အစနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဗုဒၶက ဘယ္လို မိန္႔ခဲ့ပါသလဲ ။ ေျဖ ။               ။ စၾက၀ဠာရဲ႕ အစကို ဗုဒၶျမတ္စြာ ရွင္းျပပံုဟာ သိပၸံပညာ အျမင္နဲ႔ အေတာ္ၾကီး နီးစပ္ေအာင္ ကိုက္ညီ ေနတာဟာျဖင့္ အံ့အားသင့္စရာပါပဲ ။ အဂၢညသုတ္မွာ ဗုဒၶျမတ္စြာက ကမၻာၾကီး ပ်က္သြားျပီးေတာ့ မေရမတြက္နိုင္ တဲ့ ႏွစ္သန္းေပါင္းမ်ားစြာပတ္လံုး တစ္ျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚလာလို႔ ယခုလက္ရွိ အေျခအေနအထိ ေရာက္လာပံုကို ေဟာထားခဲ့ပါတယ္ ။ ပထမဆံုးအသက္ဟာ ေရမ်က္ႏွာျပင္ေပၚမွာ ဖြဲ႕စည္း ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္ ။ ျပီး ေတာ့ ႏွစ္သန္းေပါင္း အသေခ်ၤပတ္လံုး တစ္ျဖည္းျဖည္း တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚလာရာက ရႈတ္ေထြးလွတဲ့ သက္ရွိ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား အျဖစ္ ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္ ။ ဒီျဖစ္စဥ္ အားလံုးဟာ အစလည္း မရွိ ၊ အဆံုးလည္း မရွိပါဘူး ။ သဘာ၀ တရားအရ လည္ပတ္ ျဖစ္ပ်က္ ေနတာပါပဲ ။ ေမး ။                ။ ထာ၀ရဘုရားရွိေၾကာင္း သက္ေသ အေထာက္အထား မရွိဘူးလို႔ သင္က ဆိုပါတယ္ ။ ဒါျဖင့္ အံ့ၾသ ဖြယ္ရာ တန္ခိုးေတြနဲ့ ပတ္သက္လို႔ သင္ဘယ္လို ေျပာမလဲ ။ ေျဖ ။                ။ အံ့ၾသဖြယ္ရာ တန္ခိုးေတြဟာ ထာ၀ရဘုရားရွိေၾကာင္း သက္ေသ အေထာက္အထားေတြပဲလို႔ လူ အမ်ား ယံုၾကည္ၾကတာ ရွိပါတယ္ ။ တန္ခိုး နဲ႔ ေဆးကုလို႔ေပ်ာက္ေၾကာင္း ေျခအျမစ္မရွိဘဲ ခ်ဲ႕ကားေျပာေနၾက ေသာ္လည္း ဘယ္ဆရာ၀န္ ၊ ဘယ္ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ ဆီကမွ လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္ သက္ေသခံခ်က္ မရၾကပါဘူး ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို ၾကီးမားလွတဲ့ ေဘးဒုကၡထဲမွ တန္ခိုးနဲ႔ အံ့ၾသဖြယ္ရာ ကယ္တင္လိုက္တယ္ လို႔ တစ္ဆင့္စကား ၾကားသိရေသာ္လည္း အဲဒီလို ကယ္တင္ခဲ့ေၾကာင္း မ်က္ျမင္သက္ေသ မရွိခဲ့ပါဘူး ။ ထာ၀ရဘုရားထံ ဆုေတာင္းလို႔ ေရာဂါဖိစီးေနတဲ့လူ ေရာဂါေပ်ာက္ကင္းသြားေၾကာင္း ႏွင့္ ညႈိးႏြမ္းေျခာက္ကပ္ေနတဲ့ ကိုယ္လက္အဂၤါ စံုျပည္သန္ စြမ္းလာေၾကာင္း ေကာလဟာလစကား ၾကားရေသာ္လည္း ဘယ္ေတာ့မွ အဲဒါေတြကို ရိုက္ထားတဲ့ ဓာတ္မွန္ကိုလဲ မၾကည့္ရပါဘူး ။ ဘယ္ဆရာ၀န္ ဘယ္ဆရာမရဲ႕ ေထာက္ခံေျပာဆိုခ်က္ ကိုမွလည္း မၾကားရပါဘူး ။ အေျခအျမစ္မဲ့ ခ်ဲ႕ကားေျပာဆိုေနၾကတဲ့စကား ၊ တစ္ဆင့္စကား ၊ ေကာလဟာလစကားေတြဟာ သက္ေသအေထာက္အထားကို ကိုယ္စား မျပဳပါဘူး ။ အံ့ဖြယ္ တန္ခိုးေတြအတြက္ ခိုင္မာတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထား အင္မတန္ ရွားပါတယ္ ။                     သို႔ေသာ္လည္း တစ္ခါတစ္ရံမွာ ရွင္းျပလို႔ မရတဲ့အရာေတြ ၊ မေမွ်ာ္လင့္နိုင္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ရွင္းမျပနိုင္တာဟာ ထာ၀ရဘုရား ရွိျခင္းအတြက္ သက္ေသခံခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဥာဏ္ပညာ မျပည့္စံုေသးဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ထင္ရွားေစျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္ ။                    ေခတ္မီ ေဆးပညာ မတိုးတက္ေသးမီက လူေတြဟာ ေရာဂါေ၀ဒနာ ျဖစ္ျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းအရင္းကို မသိၾကတဲ့အခါမွာ ထာ၀ရဘုရားက ၊ သို႔မဟုတ္ နတ္ဘုရားမ်ားက ဒဏ္ခတ္တဲ့အေနနဲ႔ ဒီေရာဂါေ၀ဒနာေတြကို လူေတြဆီ ပို႔ေပးလိုက္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ဒီေရာဂါေ၀ဒနာေတြ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ အခု သိလာၾကေတာ့ မက်န္းမာတဲ့ အခါမွာ ေဆးစားလိုက္ၾကတာပါပဲ ။ ကမၻာေလာက အေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ပိုျပီး ျပည့္ျပည့္စံုစံု သိနားလည္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာေၾကာင့္ ေရာဂါေ၀ဒနာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ နားလည္သလိုပဲ ဒီရွင္းျပလို႔ မရတဲ့ အရာေတြ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ နားလည္လာၾကမွာပါပဲ ။ ေမး ။              ။ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ လူေတြဟာ ထာ၀ရဘုရားကို ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ( အမ်ားယံုၾကည္တာကို ေထာက္ဆရင္ ) ဒါဟာ မမွန္ေပဘူးလား ။ ေျဖ ။              ။ ဒီလို မဟုတ္ပါဘူး ။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ကမၻာၾကီးဟာ ျပားတယ္လို႔ လူတိုင္း ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ သို႔ ေသာ္လည္း အဲဒီလူ အားလံုး မွားခဲ့ပါတယ္ ။ အယူအဆတစ္ခုကို ယံုၾကည္တဲ့လူ အေရအတြက္နဲ႔ အဲဒီအယူအဆရဲ႕ အမွားအမွန္ကို တိုင္းတာလို႔ မရပါဘူး ။ အယူအဆ တစ္ခု မွန္တယ္ မွားတယ္ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာနိုင္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းကေတာ့ အခ်က္အလက္မွန္ေတြကို ေသခ်ာ ေစ့ငံု ၾကည့္ရႈ ေလ့လာျခင္း ႏွင့္ သက္ေသ အေထာက္အထား ေတြကို စစ္ေဆးျခင္းသာလွ်င္ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေမး ။                ။ ဒါျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာေတြဟာ တန္ခိုးရွင္ဘုရားေတြ ( Gods ) ကို မယံုၾကည္ၾကရင္ ဘာကို ယံုၾကည္ ၾကပါသလဲ ။ ေျဖ ။                ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တန္ခိုးရွင္ဘုရားကို မယံုၾကည္ပါဘူး ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က လူသားကိုသာ ယံုၾကည္လို႔ပါပဲ ။ လူသားတိုင္းဟာ အဖိုးတန္တယ္ ၊ အေရးပါတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္ၾကပါ တယ္ ။ လူသားအားလံုးမွာ ျပီးျပည့္စံုေသာ လူသားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဗုဒၶဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေစနိုင္တဲ့ ၊ တိမ္ျမဳပ္ငုပ္ ကြယ္ေနတဲ့ စြမ္းရည္ သတၱိေတြ ရွိတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ လူသားမ်ားဟာ မသိမႈ အ၀ိဇၨာ ႏွင့္ ေၾကာင္းက်ဳိးမဲ့ သဘာ၀ေတြကို ဖယ္ရွားျပီးေတာ့ အရာတိုင္းကို အရွိအတိုင္း သိျမင္နိုင္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံု ၾကည္ၾကပါတယ္ ။ မုန္းတီးျခင္း ၊ အမ်က္ထြက္ျခင္း ၊ ရန္ျငိဳးထားျခင္း ၊ မနာလိုျခင္းမ်ားကို ေမတၱာထားျခင္း ၊ သည္းခံျခင္း ၊ စိတ္သေဘာထားၾကီးျခင္း ၊ သနားၾကင္နာျခင္းမ်ားႏွင့္ အစားထိုးနိုင္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္ ၾကပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈ ၊ ေထာက္ပံ့မႈ နဲ႔ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ စံနမူနာမ်ားကိုၾကည့္ျပီး စိတ္ဓာတ္ တက္တက္ၾကြၾကြနဲ႔ ၾကိဳးစားၾကရင္ အခု ေျပာခဲ့တဲ့ အရာေတြဟာ လက္လွမ္းမွီနိုင္တဲ့ အရာေတြခ်ည္းပဲလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ၾကားခဲ့တာကေတာ့ ----              " မိမိသည္သာလွ်င္ မိမိရဲ႕ အားကိုးအားထားရာပဲ ၊ သူတစ္ပါးဟာ မိမိရဲ႕ အားကိုးရာ မဟုတ္ဘူး ။ " ( ဓမၼပဒ ၊ ၁၆၅ ) ............................................................................................................................................................................................................................................................

ဗုဒၶဘာသာ၏ အေျခခံ အယူအဆ အေမးအေျဖမ်ား

၂ ။ဗုဒၶဘာသာ၏ အေျခခံ အယူအဆ ေမး ။             ။ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ပဓာန တရားေတြဟာ ဘာေတြလဲ ။ ေျဖ ။              ။ ဘီးတစ္ခုရဲ႕ အနားေခြနဲ႕ ေထာက္မ်ားဟာ အလယ္ခ်က္ ပံုေတာင္းကို ဗဟိုျပဳသလိုပဲ ဗုဒၶ ရဲ႕တရားေတာ္အားလံုးဟာလည္း ျမတ္ေသာ အမွန္တရား ေလးပါး ( သစၥာေလးပါး ) ေပၚမွာ ဗဟိုျပဳပါ တယ္ ။ ဒီတရားေတာ္ကို အေရအတြက္အားျဖင့္ ေလးခုရွိလို႔ " ေလးပါး " လို႔ ဆိုရပါတယ္ ။ ဒီတရားေတာ္ ကို သိျမင္သူကို ျမတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေစတတ္လို႔ " ျမတ္ေသာ " လို႔ ဆိုရပါတယ္ ။ မေဖာက္မျပန္ မွန္ကန္တဲ့ ပရမတၳ သဘာ၀နဲ႔ကိုက္ညီလို႔ " အမွန္တရား " လို႔ ဆိုရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ " ျမတ္ေသာ အမွန္တရား ေလးပါး " ဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ လိုရင္း ပဓာန တရားပါပဲ ။ ေမး ။                  ။ ပထမဆံုး အရိယသစၥာ ( ျမတ္ေသာ အမွန္တရား ) က ဘာပါလဲ ။ ေျဖ ။                  ။ ပထမဆံုး အရိယသစၥာက ဘ၀ဆိုတာ ဆင္းရဲခ်ည္းပဲ ဆိုတဲ့ အမွန္တရားပါပဲ ။ အသက္ ရွင္ေနသမွ် ဆင္းရဲေနတာပါပဲ ။ ဆင္းရဲ တစ္စံုတစ္ရာကို မခံစားရပဲ အသက္ရွင္ေနတယ္ဆိုတာ မျဖစ္ နိုင္ပါဘူး ။ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ မက်န္းမာျခင္း ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း ၊ အိုမင္းရင့္ေရာ္ျခင္း ၊ ေနာက္ဆံုးမွာ ေသရျခင္းစတဲ့ ကိုယ္ဆင္းရဲ ( ကာယိကဒုကၡ ) ေတြကို ခံစားၾကရပါတယ္ ။ အထီးက်န္ျဖစ္ျခင္း ၊ ဘာလုပ္ ရမွန္းမသိေအာင္ စိတ္ဆင္းရဲေနျခင္း ၊ ေၾကာက္ျခင္း ၊ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ျခင္း ၊ စိတ္ပ်က္ျခင္း ၊ အမ်က္ထြက္ျခင္း စတဲ့ စိတ္ဆင္းရဲ ( ေစတသိကဒုကၡ ) ေတြကိုလည္း ခံစားၾကရပါတယ္ ။ ေမး ။                ။ ဒီလိုဆိုေတာ့ ဒါဟာ ဘ၀ကို အဆိုးခ်ည္းပဲ လို႔ျမင္တဲ့ သေဘာ( Pessimism ) ျဖစ္မေန ဘူးလား ။ ေျဖ ။                ။ အဘိဓာန္က အဆိုးျမင္၀ါဒ ( Pessimism ) ကို " ျဖစ္ပ်က္မည့္ အရာအားလံုးဟာ အဆိုး ခ်ည္းပဲလို႔ စဥ္းစား ေတြးေခၚေလ့ရွိျခင္း " လို႔ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ " အဆိုးဟာ အေကာင္း ထက္ပိုျပီး အင္အားၾကီးမားတယ္လို႔ ယံုၾကည္ျခင္း " လို႔လည္း ဖြင့္ပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဒီအယူအဆ ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးကို လံုး၀ လက္မခံပါဘူး ။ ခ်မ္းသာသုခဆိုတာ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ဗုဒၶဘာသာက မျငင္း ပါဘူး ။ [ ဗုဒၶျမတ္စြာက အတၳိသုခ = ရွိခ်မ္းသာ ၊ ေဘာဂသုခ = စည္းစိမ္ခံစား ခ်မ္းသာ ၊ အာဏဏ် သုခ = ေၾကြးကင္းခ်မ္းသာ ၊ အန၀ဇၨသုခ = အျပစ္ကင္းခ်မ္းသာလို႔ ေလာကမွာ ခံစားရတဲ့ ခ်မ္းသာေလး မ်ဳိးကို ေဟာျပခဲ့ပါတယ္ ။ ] ဗုဒၶဘာသာက ဘ၀ဆိုတာ ကိုယ္ဆင္းရဲ ၊ စိတ္ဆင္းရဲကို ခံစားေနရျခင္းပဲလို႔ သာ ေထာက္ျပတာပါ ။ ဒီအခ်က္ဟာ ျငင္းလို႔မရေအာင္ မွန္ကန္ ထင္ရွားတဲ့ အခ်က္ပါ ။                 မ်ားစြာေသာ ဘာသာတရားေတြရဲ႕ လိုရင္း ပဓာန အယူအဆဟာ ပံုျပင္ဆန္ေနတတ္ပါတယ္ ။ သမိုင္းပံုျပင္ဆန္ေနတတ္ပါတယ္ ။ မွန္ , မမွန္ စစ္ေဆးေ၀ဖန္ၾကည့္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္တဲ့ ယံုၾကည္မႈရင္လည္း ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္ ။                ဗုဒၶဘာသာကေတာ့ ကိုယ္ေတြ႕ခံစား သိျမင္မႈနဲ႔ စပါတယ္ ။ ဒီဒုကၡကို ကိုယ္ေတြ႕ခံစား ေနၾကရ တာဟာ ျငင္းလို႔မရတဲ့ ျဖစ္ရပ္မွန္ပါ ။ သက္ရွိအားလံုး သိေနရ ၊ ကိုယ္ေတြ႕ခံစားေနရတဲ့ သဘာ၀ အမွန္ ပါ ။ ခံစားေနရလို႔ပဲ ဒီဆင္းရဲ ဒုကၡကို ေက်ာ္လႊား ပယ္ရွားနိုင္ဖို႔ စြမ္းနိုင္သမွ် ၾကိဳးစားေနၾကရတယ္ ဆို တာလည္း ျဖစ္ရပ္ အမွန္ပါပဲ ။                  ဗုဒၶဘာသာဟာ စၾက၀ဠာ တစ္ခုလံုးအေၾကာင္းကို အမွန္အတိုင္း ထုတ္ေဖာ္ျပတဲ့ တစ္ခုတည္း ေသာ ဘာသာတရားပါ ။ ဒီထုတ္ေဖာ္ခ်က္ဟာ လူသားတိုင္း စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကေနတဲ့ အခ်က္ရဲ႕ ဗဟိုခ်က္ မ အထိ တိုက္ရိုက္ ထိေတြ႕ပါတယ္ ။အဲဒီအခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒုကၡႏွင့္ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္ေရးပါပဲ။ ေမး ။                 ။ ဒုတိယ အရိယသစၥာ ( ျမတ္ေသာ အမွန္တရား ) က ဘာပါလဲ ။ ေျဖ ။                 ။ ဒုတိယသစၥာကေတာ့ လိုခ်င္တက္မက္မႈ တဏွာေၾကာင့္ ဆင္းရဲရတယ္ ။ ဒုကၡေရာက္ရ တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ စိတ္ဆင္းရဲမႈကိုၾကည့္ရင္ လိုခ်င္တက္မက္မႈ ( တဏွာ ) ေၾကာင့္ စိတ္ဆင္းရဲမႈ ဘယ္လို ျဖစ္ေပၚလာရတယ္ဆိုတာ လြယ္လြယ္နဲ႔ သိနိုင္ပါတယ္ ။                 ကၽြန္ေတာ္တို႔ တစ္စံုတစ္ရာကို လိုခ်င္ပါလ်က္ မရဘူး ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ရတယ္ ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္သလို ျဖစ္မလာရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ပ်က္ ၾကရတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို လူေတြက သေဘာမက်ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္ဆင္းရဲ ၾကတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္တာကို ရေတာင္မွ အျမဲတေစ စိတ္ခ်မ္းသာၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ မၾကာမီပဲ ရ,ထားတဲ့အရာကို ျငီးေငြ႕လာျပီး စိတ္မ၀င္စားေတာ့ပဲ တစ္ျခား တစ္ခုကို လိုခ်င္လာျပန္လို႔ပါပဲ ။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ လိုခ်င္တာကိုရတာဟာ စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို အာမ,မခံ နိုင္ပါဘူး ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ဒုတိယသစၥာရဲ႕သေဘာက " လိုခ်င္ရင္ဆင္းရဲတယ္ " ဆိုတဲ့ သဘာ၀ မို႔ပါပဲ ။ လိုခ်င္တဲ့အရာကို ရေအာင္ အျမဲမျပတ္ ၾကိဳးပမ္း လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းထက္ လိုခ်င္ေန တဲ့ စိတ္ကို ျပဳျပင္ေပးျခင္းက ပိုေကာင္းပါတယ္ ။ လိုခ်င္မႈက ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္မႈ နဲ႔ ခ်မ္းသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ေခ်ဖ်က္ပစ္ပါတယ္ ။ ေမး ။                    ။ လိုခ်င္တက္မက္ျခင္း တဏွာက ကိုယ္ဆင္းရဲကို ဘယ္လို ျဖစ္ေပၚေစပါသလဲ ။ ေျဖ ။                   ။ တစ္ဘ၀လံုး ဟိုဟာ လိုခ်င္တက္မက္ ၊ ဒီဟာ လိုခ်င္တက္မက္ ၊ အထူးသျဖင့္ ဘ၀ ဆက္လက္ ျဖစ္ေပးေရးကို လိုခ်င္တက္မက္ျခင္းက ေနာက္တစ္ဘ၀ ကို ျဖစ္ေပၚေစနိုင္တဲ့ ၾကီးမားလွတဲ့ စြမ္းအားကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္ ။ တစ္ ဘ၀ ျဖစ္ျပန္ေတာ့ ရုပ္ခႏၶာတစ္ခု ရျပန္တယ္ ။ ရုပ္ခႏၶာ ရျပန္ ေတာ့ ဒဏ္ရာ အနာတရ , ရျခင္း ၊ ေရာဂါေ၀ဒနာ ဖိစီးႏွိပ္စက္ျခင္း စတဲ့ ဆင္းရဲေတြ ျဖစ္ရျပန္တယ္ ။ အလုပ္ပင္ပန္းလို႔ ဆင္းရဲရ ၊ အိုရ ၊ နာရ ၊ ေနာက္ဆံုးမွာ ေသျခင္း ဆင္းရဲနဲ႔ မလြဲမေသြ ေတြ႕ရျပန္တယ္ ။ ဒီလိုနဲ႔ လိုခ်င္တက္မက္တဲ့ တဏွာက ဘ၀သစ္ကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အတြက္ ကိုယ္ဆင္းရဲေတြ ျဖစ္ရျပန္ တယ္ ။ ေမး ။                    ။ အဲဒါ သိပ္ဟုတ္ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ လိုခ်င္တက္မက္တဲ့ တဏွာကို လံုး၀ ပယ္သတ္လိုက္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘာကိုမွ ရေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ေျဖ ။                  ။ မွန္ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ျမတ္စြာဘုရားက ဒီလို မိန္႔ၾကားေတာ္မူပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လိုခ်င္မႈ ၊ တက္မက္မႈ ၊ ရတာ ႏွင့္ မတင္းတိမ္ မေရာင့္ရဲမႈ ၊ ပိုပိုျပီး လိုခ်င္ ေတာင့္တမႈ မ်ားက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ဆင္းရဲေစပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီ လိုခ်င္ေတာင့္တမႈ တဏွာကို ရပ္ပစ္သင့္ ၊ ပယ္သတ္ပစ္သင့္တယ္လို႔ မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္ ။                  ျမတ္စြာဘုရားက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို လိုအပ္တာနဲ႔ လိုခ်င္တာ ကို ခြဲျခားတတ္ဖို႔ ၊ လိုအပ္တာကို ရေအာင္ၾကိဳးစားဖို႔ လိုခ်င္တာကို ျပဳျပင္ဖို႔ မိန္႔ၾကားေတာ္မူပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္ေၾကာင္း ၊ လိုခ်င္တဲ့ ေလာဘ ကေတာ့ ေအာက္ေျခကို မျမင္နိုင္တဲ့ နက္လွတဲ့တြင္း ၾကီး ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း မိန္႔ေတာ္မူပါတယ္ ။ မရွိမျဖစ္တဲ့ အေျခခံက်တဲ့ လိုအပ္တာေတြ ရွိပါတယ္ ။ အဲဒါ ေတြကို ရေအာင္ ၾကိဳးစားျပီး အလုပ္လုပ္ရပါမယ္ ။ အဲဒီ တစ္ကယ္ လိုအပ္တာထက္ ပိုလြန္တဲ့ ေလာဘ ေတြကိုေတာ့ နည္းပါးသြားေအာင္ ၾကိဳးစားရပါမယ္ ။                       ျခံဳေျပာရရင္ ဘ၀ ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ဘာလဲ ၊ ရဖို႔ ၊ ရတာ နဲ႔ တင္းတိမ္ ေရာင့္ရဲဖို႔ ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္နိုင္ဖို႔ပဲ မဟုတ္လား ။ ေမး ။                 ။ သစၥာေလးပါးထဲက တတိယ အရိယသစၥာ ( ျမတ္ေသာ အမွန္တရား ) က ဘာလဲ ။ ေျဖ ။                 ။ တတိယ အမွန္တရားက ဆင္းရဲဒုကၡကို လြန္ေျမာက္ျပီး ခ်မ္းသာသုခကို ရျခင္း ( နိေရာ ဓသစၥာ ) ပါပဲ ။ သစၥာေလးပါးထဲမွာ ဒီ တတိယသစၥာ ဟာ အေရးၾကီးဆံုးပါပဲ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆို ေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားက ခ်မ္းသာစစ္ ခ်မ္းသာမွန္ ႏွင့္ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲ မႈဟာ ရနိုင္တဲ့ အရာေတြ ျဖစ္ ေၾကာင္း မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့လို႔ပါပဲ ။                  ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း အက်ဳိးမရွိတဲ့ လိုခ်င္တက္မက္မႈေတြကို ပယ္ရွားျပီးေတာ့  မေနနိုင္ မထိုင္နိုင္ေအာင္ လိုခ်င္ ေတာင့္တမႈေတြ မရွိဘဲ ဘ၀ ေပး အေတြ႕အၾကံဳေတြကို ခံစားရင္း ဘ၀ မွာ ေတြ႕ၾကံဳရတဲ့ ျပႆနာေတြကို ေၾကာက္ျခင္း ၊ မုန္းျခင္း ၊ အမ်က္ထြက္ျခင္း မရွိဘဲ စိတ္ရွည္ရွည္နဲ႔   သည္းခံေနထိုင္တတ္တဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လြတ္လပ္ေပ်ာ္ရႊင္ၾကမွာ ပါပဲ။ အဲဒီအခါက်မွ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ ဘ၀ ဟာ ျပည့္စံုလာၾကမွာပါ ။ အဲဒီအခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္တဲ့ အလိုေလာဘ ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးစရာ မလိုေတာ့တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ သူတစ္ပါးေတြကို ကူညီဖို႔ ၊ သူတို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ေပးဖို႔ အခ်ိန္ေတြအမ်ားၾကီး ရလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီအေျခအေနကို နိဗၺာန္လို႔ ေခၚပါတယ္ ။ အဲဒီအခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ စိတ္ဒုကၡ အားလံုးမွလည္း လြတ္ေျမာက္ သြားၾကမွာပါ ။ ဒါ ကို အဆံုးစြန္ေသာ နိဗၺာန္လို႔ ေခၚပါတယ္ ။ * ( အေျဖရွင္ ဘုန္းၾကီးသည္ နိဗၺာန္၏ သေဘာကို လူျပိန္း နားလည္နိုင္မည့္ နည္း ႏွင့္ သာမာန္ ေျဖၾကားလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရပါသည္ ။ မဂၢင္ရွစ္ပါး မဂၢသစၥာတရားကို က်င့္ၾကံပြားမ်ား အားထုတ္မွ ရနိုင္သည့္ သဥပါဒိေသသ နိဗၺာန္ ႏွင့္ ရုပ္နာမ္ခပ္သိမ္း လံုး၀ျငိမ္းသည့္ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာန္ တို႔ကို မသိ၍ ယင္းသို႔ ေျဖဆိုျခင္း မဟုတ္ဟု ယူဆရပါသည္ ။ ) * ေမး ။                 ။ နိဗၺာန္ဆိုတာ ဘာပါလဲ ၊ ဘယ္မွာ ရွိပါသလဲ ။ ေျဖ ။                  ။ နိဗၺာန္ဆိုတာ အခ်ိန္ႏွင့္ ေနရာဌာန ျပစရာ မရွိတဲ့ သဘာ၀ တစ္ခုပါပဲ ။ [ နိဗၺာန္ဟာ အတိတ္ ။ အနာဂတ္ ။ ပစၥပၸန္ ဆိုတဲ့ ကာလသံုးပါးမွ လြတ္ေနတယ္ ။ ဘယ္ေန၇ာမွာ ရွိတယ္လို႔လည္း ေျပာမျဖစ္တဲ့အတြက္ တည္ေနရာ ဌာနလည္း အလြတ္ျဖစ္တယ္ ။ ] ဒါေၾကာင့္ နိဗၺာန္အေၾကာင္းကို ေျပာ ဖို႔ မဆိုထားႏွင့္ စဥ္းစားဖို႔ေတာင္မွ ခက္ပါတယ္ ။ စကားလံုးေတြ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈေတြဟာ အခ်ိန္နဲ႔ ေနရာဌာန ညႊန္ျပလို႔ရတဲ့ သဘာ၀ေတြအတြက္သာ သင့္ေလ်ာ္ပါတယ္ ။               နိဗၺာန္ဟာ ကာလသံုးပါးမွ လြတ္ေနျပီး ေရြ႕လ်ားမႈ မရွိတဲ့အတြက္ အိုမင္းရင့္ေရာ္ျခင္း ၊ ေသေၾကပ်က္စီးျခင္း မရွိဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ နိဗၺာန္ဟာ အစအဆံုး မရွိတဲ့ ( အနာဒိ , အနႏၲ ) သဘာ၀ျဖစ္ပါ တယ္ ။ ျမတ္စြာဘုရားက " နိဗၺာန္ဟာ အျမတ္ဆံုး ခ်မ္းသာပဲ " လို႔ မိန္႔ၾကားေတာ္မူပါတယ္ ။ ေမး ။                 ။ ဒီလို သဘာ၀တရား ရွိတယ္ဆိုတာ အေထာက္အထား ျပနိုင္ပါသလား ။ ေျဖ ။                 ။ မျပနိုင္ပါဘူး ။ သို႔ေသာ္လည္း နိဗၺာန္ ရွိတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆင္ျခင္ ေတြးဆယူလို႔ရပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေနထိုင္ရာ ကမၻာေလာကၾကီးဟာ အခ်ိန္ကာလ ေနရာ ဌာနေတြ နဲ႔ ပိုင္းျခား သတ္မွတ္လို႔ရတဲ့ သဘာ၀ၾကီးပါ ။ ဒီလိုပိုင္းျခားသတ္မွတ္လို႔ရတဲ့ သဘာ၀ရွိရင္ အခ်ိန္ကာလ ေနရာဌာနေတြမွ အလြတ္ျဖစ္တဲ့ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္လို႔ မရတဲ့ သဘာ၀လည္း ရွိတယ္လို႔ ဆင္ျခင္ေတြးဆ ယူနိုင္ပါတယ္ ။ အဲဒါကေတာ့ နိဗၺာန္ပါပဲ ။ ေနာက္တစ္ခုက တစ္ကယ္လို႔ နိဗၺာန္ရွိေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ သက္ေသအေထာက္အထားမျပနိုင္ေတာင္မွပဲ နိဗၺာန္ရွိေၾကာင္း ဗုဒၶျမတ္စြာ ေဟာထားခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ " မျဖစ္ေသာ ၊ မျဖစ္ေပၚေသာ ၊ ျပဳလုပ္မထားအပ္ေသာ ၊ အေၾကာင္းတို႔ စုေပါင္း မျပဳလုပ္အပ္ေသာ သေဘာသည္ ရွိ၏ ။ အကယ္၍သာ မျဖစ္ေသာ ၊ မျဖစ္ေပၚေသာ ၊ ျပဳလုပ္မထားအပ္ေသာ ၊ အေၾကာင္း တို႔ စုေပါင္း မျပဳလုပ္အပ္ေသာသေဘာ မရွိခဲ့လွ်င္ ျဖစ္ေသာ ၊ ျဖစ္ေပၚေသာ ၊ ျပဳလုပ္ထားအပ္ေသာ ၊ အေၾကာင္းတို႔ စုေပါင္း ျပဳလုပ္အပ္ေသာ သဘာ၀မွ လြတ္ေျမာက္ရာ မရွိနိုင္ေပ ။ "                " အျဖစ္ေသာ ၊  မျဖစ္ေပၚေသာ ၊ ျပဳလုပ္မထားအပ္ေသာ ၊ အေၾကာင္းတို႔ စုေပါင္းမျပဳလုပ္အပ္ ေသာ သေဘာရွိေသာေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေသာ ၊ ျဖစ္ေပၚေသာ ၊ ျပဳလုပ္ထားအပ္ေသာ ၊ အေၾကာင္းတရား တို႔ စုေပါင္းျပဳလုပ္ထားေသာ သေဘာမွ လြတ္ေျမာက္ေသာသဘာ၀ရွိေၾကာင္း သိရေပသည္ ။ " ( ဥဒါန)                ကၽြန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ မ်က္ေမွာက္ျပဳရေသာအခါ နိဗၺာန္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိရပါလိမ့္မည္ ။ အဲဒီအခ်ိန္အထိ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၾကိဳးစားၾကရလိမ့္မည္ ။           ...................................................................................................................................................................................................................................

အေမးအေျဖမ်ား -၂

ေမး ။                   ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ ရုပ္တုကို ကိုးကြယ္ ၾကတယ္လို႔ တစ္ခ်ဳိ႕လူမ်ားက ေျပာတာ ၾကား ဘူးပါတယ္ ။ ဟုတ္ပါသလား ။ ေျဖ ။                    ။ ဒီလိုအေျပာမ်ဳိးဟာ ဗုဒၶဘာသာကို နားလည္မွားေနတဲ့ လူေတြေျပာၾကတဲ့ စကားေတြပါ ။ အဘိဓာန္မ်ားကေတာ့ " ရုပ္တုကို ထာ၀ရဘုရား ( God ) အျဖစ္နဲ႔ ရွိခိုး ကိုးကြယ္ၾကတာကို ရုပ္တု ကိုးကြယ္ မႈ " လို႔ ဖြင့္ျပၾကပါတယ္ ။ သိၾကတဲ့အတိုင္းပဲ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ ဗုဒၶျမတ္စြာကို ထာ၀ရဘုရား တစ္ပါး ( God ) အေနနဲ႔ ယံုၾကည္သိမွတ္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒီေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ သစ္သားရုပ္တု ၊ သံ ရုပ္တု ၊ ေၾကးရုပ္တု စသည္ကို ဘယ္မွာ ကိုးကြယ္ၾကပါမလဲ ။                     သို႔ေသာ္လည္း တစ္ခုေတာ့ ရွိပါတယ္ ။ ဘာသာတရားတိုင္းမွာ ဘာသာ၀င္တိုင္းဟာ အယူအဆ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေဖာ္ျပဖို႔ အမွတ္လကၡဏာ ( Symbol ) အမ်ဳိးမ်ဳိးကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္ ။ ဥပမာ - တာအိုဘာ သာမွာဆိုရင္ ဆန္႔က်င္ဘက္ႏွစ္ခုတို႔ရဲ႕ ညီညြတ္ ေပါင္းစည္းမႈကို ေဖာ္ျပဖို႔ရာ ယင္ နဲ႔ ယန္ ( Ying - Yang ) ကို အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ အသံုးျပဳပါတယ္ ။ ဆစ္ဘာသာမွာ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ရုန္းကန္လႈပ္ရွားမႈကို ေဖာ္ျပဖို႔ရာ ဓားကို အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ အသံုးျပဳပါတယ္ ။ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ ခရစ္ေတာ္ တည္ရွိ ျခင္းကို ေဖာ္ျပဖို႔ရာ ငါးကို အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကတယ္ ။ ခရစ္ေတာ္ရဲ႕ လူသားအတြက္ အသက္စြန္႔လႊတ္မႈကို ေဖာ္ျပဖို႔ရာ လက္၀ါးကပ္တိုင္ကို အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ အသံုးျပဳပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာ သာမွာ လူသားတစ္ဦးရဲ႕ အလံုးစံုျပီးျပည့္စံုမႈကို ေဖာ္ျပဖို႔ရာ ဘုရားရုပ္တုေတာ္ကို အမွတ္လကၡဏာအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္ ။                       ဗုဒၶရုပ္တုေတာ္က ဗုဒၶရဲ႕ တရားေတာ္မ်ားမွာ ပါ၀င္တဲ့ လူသားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ သဘာ၀မ်ားကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အား သတိရေစပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ လူသားကို ဗဟိုျပဳတယ္ ။ ထာ၀ရဘု၇ား ( God ) ကို ဗဟိုမျပဳဘူး ဆိုတဲ့ အခ်က္နဲ႔ အလံုးစံုျပီးျပည့္စံုေရးနဲ႔ အသိမွန္ အျမင္မွန္ရေရးအတြက္ ဗဟိဒၶသႏၲာန္ကို မၾကည့္ရဘူး ၊ အဇၥ်တၱသႏၲာန္ကိုသာ ၾကည့္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အား သတိရေစပါ တယ္ ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ရုပ္တုကို ရွိခိုး ကိုးကြယ္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲေျပာဆိုခ်က္ေတြဟာ မမွန္ပါဘူး ။ ေမး ။                     ။ တရုတ္ဗုဒၶဘာသာ ဘုရားေက်ာင္းေတြထဲမွာ " စကၠဴပိုက္ဆံ " ေတြကို မီးရႈိ႕တာေတြ ၊ ျပီးေတာ့ တစ္ျခား ထူးထူးဆန္းဆန္း လုပ္ၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကို ဘာေၾကာင့္ လုပ္ၾကပါသလဲ။ ေျဖ ။                    ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နားမလည္တဲ့ အရာမ်ားကို ေတြ႕ရတဲ့အခါ အဲဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ ထူးဆန္းေနတတ္ပါတယ္ ။ အဲဒီလိုဟာေတြကို အထူးအဆန္းေတြပဲလို႔ အမွတ္တမဲ့ ဘာသိဘာသာ မေနဘဲ အဲဒါေတြရဲ႕ အဓိပၸာယ္ေတြကို ရွာေဖြဖို႔ ၾကိဳးစားသင့္ၾကပါတယ္ ။                        မွန္ပါတယ္ ။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ေနၾကတာေတြဟာ ဗုဒၶတရားေတာ္မွာ အေျခမခံဘဲ နားလည္မႈမွား ႏွင့္ အမ်ားယံုၾကည္လက္ခံထားတဲ့ အစြဲအလမ္းအေပၚမွာ အေျခခံထားတာ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ။ ဒီလိုကိစၥေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာ တစ္ခုတည္းမွာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဘာသာတိုင္းမွာပဲ ရံဖန္ရံခါ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ။                    ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ တရားေတာ္မ်ားကို ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ အေသးစိတ္ ေဟာျပေတာ္မူပါတယ္ ။ အဲဒါကိုမွ ျပည့္ျပည့္စံုစံု နားမလည္ရင္ေတာ့ ဗုဒၶျမတ္စြာကို အျပစ္ဆိုလို႔ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ မွတ္သားဖြယ္ အဆံုးအမ တစ္ခုကေတာ့ --               " ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရေသာ လူတစ္ေယာက္သည္ ေဆးဆရာထံမွ ေဆးကုသမႈ ခံယူဖို႔ လြယ္ ကူပါလ်က္နဲ႔ ကုသမႈကို မခံယူလွ်င္ ေဆးဆရာ၏ အျပစ္ မဟုတ္ေပ ။ "                 " ထို႔အတူပင္ ကိေလသာေရာဂါ အဖိစီး အႏွိပ္စက္ခံေနရသူသည္ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္ မ်ား ရွိလ်က္နဲ႔ တရားေဆးျဖင့္ မကုစားလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရား၏ အျပစ္ မဟုတ္ေပ ။ "                 ဗုဒၶဘာသာကိုပဲျဖစ္ေစ ၊ တစ္ျခားဘာသာတရားကိုပဲျဖစ္ေစ အဲဒီဘာသာတရားအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း နားမလည္သူမ်ားက အမွား ၊ အမွန္ ၊ အဆိုး ၊ အေကာင္း ကို မဆံုးျဖတ္သင့္ပါဘူး ။ ေမး ။                       ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဒါေလာက္ေကာင္းေနတယ္ဆိုရင္ တစ္ခ်ဳိ႕ ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံေတြ ဘာေၾကာင့္ ဆင္းရဲေနသလဲ ။ ေျဖ ။                    ။ သင္ရဲ႕အေမးမွာ ဆင္းရဲတယ္ဆိုတာ စီးပြားေရးအရ ဆင္းရဲတာကို ဆိုလိုရင္ ဟုတ္ပါ တယ္ ။ တစ္ခ်ဳိ႕ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံေတြ ဆင္းရဲၾကတာ မွန္ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း တစ္ကယ္လို႔သာ " ဘ၀အရည္အေသြး နိမ့္က် ဆင္းရဲမႈ " ကို ဆိုလိုရင္ေတာ့ တစ္ခ်ဳိ႕ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံေတြဟာ အလြန္   ခ်မ္းသာ ၾကပါတယ္ ။                 ဥပမာ -- အေမရိကန္နိုင္ငံ ဆိုၾကပါစို႔ ။ စီးပြားေရးအရ အင္မတန္ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ျပီး အင္အား ေကာင္းတဲ့ နိုင္ငံၾကီးေပါ့ ။ သို႔ေသာ္လည္း ကမၻာမွာ ရာဇ၀တ္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္းအျမင့္မားဆံုးနိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံ ျဖစ္ ေနတယ္။ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ အဘိုးအို ၊ အဘြားအိုေတြကို သူတို႔သားသမီးေတြက ပစ္ထားၾကတယ္ ။ ဂရုမစိုက္ၾကဘူး ။ ဒါနဲ႔ပဲ ဘိုးဘြားရိပ္သာမွာ အထီးက်န္ဘ၀နဲ႔ ဘ၀ဇာတ္သိမ္းသြားၾကရတယ္ ။ မိသားစု အတြင္းမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြ ၊ ကေလးေတြကို အမ်ဳိးမ်ဳိး ဖ်က္ဆီးမႈ ေတြဟာ ၾကီးမားတဲ့ ျပႆနာ ၾကီးေတြ ျဖစ္ေနတယ္ ။ ဇနီးေမာင္ႏွံစံု သံုးစံုမွာ တစ္စံုဟာ ကြာရွင္း ျပတ္စဲထားတယ္ ။ ညစ္ညမ္းစာေပ ၊ ညစ္ညမ္းရုပ္ရွင္ ဆိုတာေတြကိုလည္း လြယ္လြယ္နဲ႔ ဖတ္နိုင္ ၊ ၾကည့္နိုင္ၾကတယ္ ။ စည္းစိမ္ဥစၥာ အေနနဲ႔ ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ္လည္း ဘ၀အရည္အေသြး အေနနဲ႔ ဆင္းရဲ နိမ့္က်ေနပါတယ္ ။                  အခု ျမန္မာနိုင္ငံ ဆိုၾကပါစို႔ ။ စီးပြားေရးအေနနဲ႔ နိမ့္က်ေနတဲ့ နိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံပဲ ။ သို႔ေသာ္လည္း သားသမီးေတြက မိဘေတြကို ရိုေသျမတ္နိုးၾကတယ္ ။ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ၾကတယ္ ။ ရာဇ၀တ္မႈလည္း တစ္ျခားနိုင္ငံေတြႏွင့္ စာလွ်င္ အလြန္နည္းတယ္ ။ ကြာရွင္းျပတ္စဲမႈ ၊ ကိုယ့္ကိုကိုယ္သတ္ေသမႈ တို႔ဆိုတာ မၾကားရသေလာက္ပဲ ။ မိသားစုအတြင္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈတို႔ ၊ ကေလးသူငယ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးမႈတို႔ ၊ ညစ္ညမ္းစာေပ ၊ ညစ္ညမ္းရုပ္ရွင္တို႔ ၊ လိင္ဆက္ဆံေရးလိုင္စင္ တို႔ဆိုတာ မရွိဘူး ။ စီးပြားေရး နိမ့္က်ေသာ္ လည္း အေမရိကန္နိုင္ငံလို နိုင္ငံထက္ ဘ၀အရည္အေသြး ပိုျပီး ျမင့္မားပါတယ္ ။                 ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံေတြကို စီးပြားေရးေပတံ တစ္ခုတည္းနဲ႔ တိုင္းတာလွ်င္ေတာင္မွ အခ်မ္းသာ အၾကြယ္၀ဆံုးဒီေန႔ကမၻာမွာ စီးပြားေရးအင္အား အေတာင့္တင္းဆံုး ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံကို လက္ညႈိး ထိုးျပနိုင္ ပါတယ္ ။ အဲဒါကေတာ့ လူဦးေရရဲ႕ ၉၃ ရာႏႈန္းဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ဂ်ပန္နိုင္ငံပါပဲ ။ ေမး ။                 ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြ ကုသိုလ္ျဖစ္ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ၾကတာ သိပ္မၾကားမိပါဘူး ။ အဲဒါဘာ ေၾကာင့္လဲ ။ ေျဖ ။              ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြလည္း ကုသိုလ္ျဖစ္ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ၾကပါတယ္ ။ သင္မၾကားမိတာက ေတာ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ သူတို႔လုပ္တဲ့ ကုသိုလ္ ေကာင္းမႈေတြ အေၾကာင္းကို ၀ါၾကြားေျပာဆိုဖို႔ မလိုဘူး လို႔ ယူဆထားၾကလို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။                    ႏွစ္ေပါင္းေတာ္ေတာ္ၾကာဆီက ဂ်ပန္ဗုဒၶဘာသာေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ နစ္ခိုနိရ၀ါနို ဟာ ဘာသာတရားအားလံုး ေပါင္းစည္းညီညြတ္မႈ တိုးတက္ေရးကို လုပ္ေဆာင္တဲ့အတြက္ ( Templeton Prize ) တင္ပယ္လ္တန္ဆုကို ရရွိပါတယ္ ။ အလားတူပဲ ထိုင္းဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါးဟာ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ားကို ကုသရာမွာ ထူးခၽြန္တဲ့အတြက္ မက္ေဆးေဆး ဆုကို ရရွိခဲ့ပါတယ္ ။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ တုန္းက အရွင္ကႏၲယပိ၀တ္ ဆိုတဲ့ ထိုင္းဘုန္းၾကီးတစ္ပါးဟာ ေက်းလက္ေတာရြာမ်ားမွာရွိတဲ့ အေျခအေနမဲ့ ကေလးမ်ားကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ " ေနာ္ေ၀ကေလးမ်ား၏ ျငိမ္း ခ်မ္းေရးဆု "ကို ရရွိခဲ့ပါတယ္ ။ အေနာက္တိုင္း ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕( Western Buddhist Order ) ဟာ အိႏၵိယ ျပည္မွာ ဆင္းရဲသားမ်ားအတြက္ ၾကီးမား က်ယ္ျပန္႔တဲ့ လူမႈေရး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္ ။ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ၊ ကေလးျပဳစုေစာင့္ေရွာက္္ေရး႒ာနေတြ ၊ ေဆးေပးခန္းေတြ ၊ တစ္နိုင္စက္မႈလုပ္ငန္း အေသးစားေတြ တည္ေထာင္ျပီး ျပဳစု ပ်ဳိးေထာင္ ေပးေနပါတယ္ ။                   ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားဟာ တစ္ျခားဘာသာ၀င္မ်ားလိုပဲ သူတစ္ပါးကို အကူအညီေပးရတာဟာ သူ တို႔ရဲ႕ဘာသာတရား လိုက္နာက်င့္ၾကံမႈကို ေဖာ္ျပတာပဲလို႔ သိျမင္မွတ္ယူၾကပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ဒါေတြ ကို ကိုယ့္ကို ကိုယ္ မထင္ေပၚေစပဲ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ပဲ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔ရဲ႕ ကုသိုလ္ျဖစ္ လုပ္ငန္းေတြအေၾကာင္းကို သင္ သိပ္မၾကားရတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။ ေမး ။                    ။ ဘာေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနပါသလဲ ။ ေျဖ ။                     ။ လူေတြစားသံုးၾကတဲ့ သၾကားေတြလဲ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိၾကတာ မဟုတ္လား ။ သၾကားျဖဴ ၊ သၾကားညိဳ ၊ ေက်ာက္သၾကား ၊ သၾကားရည္ ၊ ေရခဲသၾကား စသည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိၾကတာပဲ ။ သို႔ေသာ္လည္း အားလံုးဟာ သၾကားခ်ည္းပဲ ၊ ျပီးေတာ့ သၾကားတိုင္းဟာ ခ်ဳိၾကတာခ်ည္းပဲ ။ မခ်ဳိတဲ့ သၾကားရယ္လို႔ မရွိ ဘူး ။ ဒီလို သၾကား အမ်ဳိးမ်ဳိးအစားစား ထုတ္ၾကတာက သူတို႔ကို သံုးစြဲပံု သံုးစြဲနည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိၾကလို႔ပါပဲ ။ ဗုဒၶဘာသာ ဟာလည္း ထို႔အတူပါပဲ ။ ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ ၊ စ်င္းဗုဒၶဘာသာ ၊ အမိတာဘာ ဗုဒၶဘာသာ ၊ ေယာဂါစာရ ဗုဒၶဘာသာ ၊ ၀ဇိရယာန ဗုဒၶဘာသာ စသည္ျဖင့္ ကြဲျပားေနၾကေသာ္လည္း အႏွစ္သာရအား ျဖင့္ အတူတူပါပဲ ။ အဲဒီအႏွစ္သာရက ဘာလဲဆိုေတာ့ ကိေလသာမွလြတ္ေျမာက္ျခင္း ၊ ဆင္းရဲမွလြတ္ ေျမာက္ျခင္း ဆိုတဲ့ အႏွစ္သာရ ပါပဲ ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ သူျဖစ္ေပၚရာ ယဥ္ေက်းမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိး နဲ႔ ဟပ္မိေအာင္ အသြင္ အမ်ဳိးမ်ဳိး နဲ႔ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္လာခဲ့ပါတယ္ ။ အသစ္ျဖစ္တဲ့ မ်ဳိးဆက္ အသီးသီးနဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ရာစုႏွစ္မ်ားတစ္ေလ်ာက္မွာ ဗုဒၶဘာသာကို ျပန္ျပီး အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္ ။ ျပင္ပ ပံုပန္းသ႑ာန္ အေနနဲ႔ အမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲျပားေနတယ္လို႔ ထင္ရေသာ္လည္း အားလံုးရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မ အႏွစ္သာရ ကေတာ့ သစၥာ ေလးပါး ၊ မဂၢင္ရွစ္ပါး ပါပဲ ။                   ဗုဒၶဘာသာအပါအ၀င္ ဘာသာၾကီး အားလံုးဟာ ဂိုဏ္းအမ်ဳိးမ်ဳိး ကြဲခဲ့ၾကပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လည္း ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးဟာ အခ်င္းခ်င္း ဘယ္ေတာ့မွ စစ္ပြဲေတြ မဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါဘူး ။ သူတို႔ဟာ အခ်င္း ခ်င္း ဘယ္ေတာ့မွ ရန္မပြား ခဲ့ၾကပါဘူး ။ ခုေခတ္မွာဆိုရင္ ဂိုဏ္းတစ္ပါးရဲ႕ ေက်ာင္းကန္ဘုရားကို တစ္ျခား ဂိုဏ္းတစ္ခုက သြားေရာက္ျပီး အတူတကြ ဘုရား၀တ္ျပဳၾကပါတယ္ ။ တစ္ျခား ဘာသာေရးေလာကမွာ ဒီလို အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈ လက္ခံ ညီညြတ္မႈဆိုတာ တစ္ကယ္ေတာ့ အလြန္ရွားပါတယ္ ။ ေမး ။                  ။ သင္က ဗုဒၶဘာသာကို အလြန္အထင္ၾကီးတာပဲ ။ သင္ဟာ သင့္ဘာသာတရားကို မွန္တယ္ လို႔ ယူဆျပီး တစ္ျခား ဘာသာအားလံုးကို မွားတယ္လို႔ ယူဆပံုရတယ္ ။ ေျဖ ။                 ။ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ တရားေတာ္မ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မည္သူမဆို တစ္ျခားဘာသာတရား မွားတယ္လို႔ မထင္ၾကပါဘူး ။ တစ္ျခားဘာသာတရားမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေ၀ဖန္စစ္ေဆးဖို႔ရာ စစ္မွန္တဲ့ လံု႔လ၀ီရိယကို ျပဳသူမွန္သမွ် ဘယ္သူမွ အဲဒီလို မထင္ၾကပါဘူး ။ ဘာသာ တရားအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေလ့လာတဲ့အခါမွာ ပထမဆံုး သတိျပဳမိတာကေတာ့ ဒီဘာသာတရားေတြဟာ အခ်င္း ခ်င္း ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား တူညီၾကတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ ပါပဲ ။                     အားလံုးေသာ ဘာသာတရားမ်ားက လူသားရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနဟာ ေက်နပ္ဖြယ္မရွိဘူးလို႔ ၀န္ခံၾကတာ ပါပဲ ။ လူသားရဲ႕ အေျခအေန တိုးတက္လိုရင္ စိတ္ေနစိတ္ထား အျပဳအမူ ေျပာင္းလဲဖို႔ လိုအပ္ တယ္လို႔ အားလံုး ယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။ ဘာသာတရားအားလံုးဟာ ေမတၱာ ၊ ကရုဏာ ၊ ေပးကမ္းလွဴဒါန္း ျခင္း ၊ လူမႈေရး တာ၀န္၀တ္တရားမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း စတဲ့ က်င့္၀တ္မ်ားကို သင္ၾကားေပးၾကပါတယ္ ။ ဒီဘာသာတရား အားလံုးကအဆံုးစြန္ျပည့္စံုတဲ့ သေဘာတစ္ခုဟာ ပံုသ႑ာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ရွိတယ္ဆိုတာ လက္ခံၾကပါတယ္ ။                    ဘာသာတရားမ်ားက ဒီ လံုး၀ဥသံု ျပည့္စံုတဲ့ သဘာ၀ကို ဘာသာစကားအမ်ဳိးမ်ဳိး ၊ နာမည္အမ်ဳိး မ်ဳိး ၊ အမွတ္အသားအမ်ဳိးမ်ဳိး နဲ႔ ရွင္းလင္း ေဖာ္ျပၾကပါတယ္ ။ အရာရာကို တစ္ဖက္သတ္ ရႈျမင္သံုးသပ္တဲ့ နည္းကို အျမင္က်ဥ္းစြာ တြယ္ကပ္ထားၾကတဲ့အခါမွသာ သည္းမခံနိုင္မႈ ၊ မာနတရား ႏွင့္ ကိုယ္သာမွန္ စိတ္ထားေတြ ျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ လာတတ္ပါတယ္ ။                 စဥ္းစားၾကည့္ပါ ။ အဂၤလိပ္ ၊ ျပင္သစ္ ၊ တရုတ္ ၊ အင္ဒိုနီးရွား လူ ၄ ဦး ေကာ္ဖီပန္းကန္တစ္လံုးကို ၾကည့္ၾကတယ္ ဆိုပါစို႔ ။ အဲဒီပန္းကန္ကို အဂၤလိပ္က " Cup "  လို႔ေခၚတယ္ ။ ျပင္သစ္က " Tasse " လို႔ေခၚ တယ္ ။ တ၇ုတ္က " Pei " ၊ အင္ဒိုနီးရွားက " Cawan " လို႔ေခၚတယ္ ။ အဲဒါ သူ႔အေခၚမွန္တယ္ ၊ တစ္ျခားလူ အေခၚမွားတယ္လို႔ ကိုယ့္အဘိဓာန္ ကိုယ္ကိုးကားျပီး အေၾကာက္အကန္ ျငင္းခံုေနၾကပါေရာ ။ အဲဒီအခိုက္ မွာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦး ေရာက္လာျပီး ဘာမွေျပာမေနဘဲ ေကာ္ဖီပန္းကန္ကို ေကာက္ယူျပီး ေမာ့ ေသာက္ပစ္လိုက္ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့မွ သူက ဟိုလူေလးေယာက္ကိုေျပာလိုက္တယ္ ။ " ဒီပန္းကန္ကိုဘယ္လို ပဲ မိတ္ေဆြတို႔ေခၚေခၚ လိုရင္းက ဒါကို ေကာ္ဖီေသာက္ဖို႔ အသံုးျပဳတာပါပဲ ။ ျငင္းခံုေနလို႔ ဘာအက်ဳိးရွိမလဲ ။ ေသာက္ဖို႔ပန္းကန္ကို ေသာက္လိုက္မွ အေမာေျပျပီး လန္းဆန္းလာမွာေပါ့ ။ အဲဒါ လိုရင္းပဲ ။ " ဒါဟာ ဘာသာတရားမ်ားအေပၚ ဗုဒၶဘာသာကျမင္တဲ့ အျမင္ ၊ ထားတဲ့စိတ္ထား ပါပဲ ။ ေမး ။                 ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ သိပၸံနည္း က်ပါသလား ။ ေျဖ ။                 ။ ဒီအေမးကို မေျဖမီ " သိပၸံ " ဆိုတဲ့ စကားလံုးရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို ရွာၾကည့္တာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။ အဘိဓာန္မ်ားက ဒီလိုဖြင့္ျပၾကပါတယ္ ။ " သိပၸံ " ဆိုတာ တစ္ကယ္ျဖစ္ေနတဲ့ သဘာ၀ တစ္ခုကို လက္ေတြ႔မ်က္ျမင္ ၾကည့္ရႈျခင္းႏွင့္ စမ္းသပ္ျခင္း တို႔အေပၚ အေျခခံျပီး စနစ္တစ္ခု ေဖာ္ထုတ္တဲ့ ပညာ ၊ တိတိက်က် ေလ့လာစမ္းသပ္ သိရွိထားတဲ့ အရာတစ္ခုႏွင့္ ပတ္သက္လို႔ သဘာ၀က်တဲ့ နည္းလမ္း ဥပေဒသမ်ား သတ္မွတ္ေဖာ္ျပတဲ့ ပညာပါပဲ ။ အဲဒီပညာရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုခုလည္း သိပၸံ ပါပဲ ။                 ဗုဒၶဘာသာမွာ ဒီဖြင့္ဆိုခ်က္နဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ အခ်က္အလက္မ်ား ရွိေကာင္း ရွိနိုင္ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္ လည္း ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ လိုရင္းတရားျဖစ္တဲ့ သစၥာေလးပါးကေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ ကိုက္ညီပါတယ္ ။ ပထမ ဆံုး အမွန္တရားက ဒုကၡသစၥာ ပါ ။ ဒီမွာ ဒုကၡ ဆင္းရဲျခင္းဆိုတာ ကိုယ္တိုင္ ေတြ႕သိခံစားရတဲ့ အရာပါ ။သူ႔ ကို အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္လို႔လည္း ရပါတယ္ ။ လက္ေတြ႕ခံစား သိျမင္လို႔လည္း ရပါတယ္ ။                    ဒုတိယ အမွန္တရားက သမုဒယသစာပါ ။ လိုခ်င္တက္မက္မႈတဏွာကို ဆိုလိုပါတယ္ ။ ဆင္းရဲ ဒုကၡကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ဒီတဏွာ ဟာလည္း ကိုယ္တိုင္ေတြ႕သိ ခံစားရတဲ့အရာပါ ။ အဓိပၸာယ္ သတ္မွတ္လို႔လည္း ရတယ္ ။ လက္ေတြ႕သိျမင္ ခံစား လို႔လည္း ရပါတယ္ ။ ဒီဒုကၡနဲ႔ ဒုကၡရဲ႕ အေၾကာင္းတရားအမွန္ကို ဒႆနပညာဆိုင္ရာ စကားလံုးေတြနဲ႔ ရွင္းျပဖို႔ မလိုပါဘူး ။ ကိုယ္ေတြ႕ခံစား သိျမင္ရတဲ့ အရာေတြပါ ။                   တတိယ အမွန္တရားကေတာ့ နိေရာဓသစၥာပါ ။ ဆင္းရဲကုန္ဆံုးတဲ့သေဘာ ၊ ဆင္းရဲျငိမ္းတဲ့ သေဘာပါ ။ ဒီသေဘာကို အနႏၲတန္ခိုးရွင္ဆိုသူ တစ္ဦးဦးကို အားကိုးလို႔ မရပါဘူး ။ ယံုၾကည္ရံုမွ် ဆု ေတာင္းရံုမွ်နဲ႔လည္း မရနိုင္ပါဘူး ။ ဆင္းရဲဒုကၡရဲ႕ အေၾကာင္းတရားကို ပယ္သတ္နိုင္မွပဲ ရပါတယ္ ။                စတုတၳအမွန္တရားကေတာ့ ဆင္းရဲျငိမ္းေစတဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ မဂၢသစၥာပါ ။ ဒီဆင္းရဲျငိမ္းေရး နည္းလမ္းကလည္း ဒနပညာ သေဘာတရားေတြနဲ႔ လံုး၀မသက္ဆိုင္ပါဘူး ။ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ နည္း လမ္းအတိုင္း လက္ေတြ႕က်င့္မွပဲ ရပါတယ္ ။ ဒီနည္းလမ္းကလည္း အစမ္းသပ္ခံ နည္းလမ္းပါ ။                    သိပၸံပညာမွာလိုပဲ ဗုဒၶဘာသာကို ရွင္းျပဖို႔လည္း အနႏၲတန္ခိုးရွင္ အယူအဆကို လက္ခံဖို႔ မလို ပါဘူး ။ ဗုဒၶဘာသာ ကိုယ္တိုင္က စၾကာ၀ဠာ ကမၻာေလာကၾကီးရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပံုကို သဘာ၀ နိယာမေတြနဲ႔ ရွင္းျပထားပါတယ္ ။                ဒီအခ်က္အားလံုးဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ သိပၸံနည္းက် အႏွစ္သာရကို ေသခ်ာစြာ ေဖာ္ေဆာင္ ေနပါ တယ္ ။ ဒီမွာလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ဗုဒၶျမတ္စြာ အျမဲတစ္ေစ ဆံုးမခဲ့တဲ့ အဆံုးအမက  ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ဘယ္အရာကိုမဆို အကန္းယံု ၊ အရမ္းယံု မယံုမိၾကဖို႔ ၊ ေမးျမန္း ၊ စံုစမ္း ၊ စစ္ေဆး ၊ စမ္းသပ္ျပီးမွ ကိုယ္ တိုင္ ေတြ႕သိ ခံစားရတဲ့ အရာေပၚမွာ အေျခခံျပီး ယံုသင့္မွ ယံုဖို႔ ပါပဲ ။ ဒီအဆံုးအမမွာ တိက်တဲ့ သိပၸံနည္းက် အျမင္ ပါ၀င္ေနပါတယ္ ။ ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ဆံုးမပံုက --- " တစ္ဆင့္စကား ေျပာသံ ၾကားကာမွ်ကို ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္ မယူေလႏွင့္ ၊ လက္မခံၾက ေလႏွင့္ ၊ ရိုးရာ အစဥ္အလာႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ စကား ျဖစ္၍လည္း ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္ မယူေလႏွင့္ ၊ ေရွးက ဒီလို ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္ဆိုတဲ့ ( ထံုးတမ္းအစဥ္အလာအရလည္း ) ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟုခ်က္ ခ်င္း အတည္ အယူေလႏွင့္ ၊   ပိဋက ( စာေပ ) ႏွင့္ ( က်မ္းဂန္ႏွင့္ ) ကိုက္ညီတယ္ ဆိုျပီးေတာ့လည္း ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟုခ်က္ခ်င္း အတည္မယူေလႏွင့္ ၊ မိမိကိုယ္တိုင္ ေတြးၾကံနိုင္ရံု မွ်ႏွင့္လည္း ( ဆင္ျခင္တံုတရား ႏွင့္ ကိုက္ညီသည္   ယုတၱိ ရွိသည္ဆိုျပီး ) ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္ မယူေလႏွင့္ ၊ နည္းမွီ ရယူရံုျဖင့္ လည္းဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္ မယူေလႏွင့္ ၊ အျခင္းအရာကိုၾကံစည္စိတ္ကူးျပီး ( သေဘာက်ရံု ျဖင့္ ) လည္း ဟုတ္    ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္မယူေလႏွင့္ ( မဆံုးျဖတ္နဲ႔ဦး ) ၊ ငါတို႔သေဘာက် လက္ခံ ထားတဲ့ အယူ၀ါဒ ႏွင့္ ကိုက္ညီတယ္ဆိုျပီးေတာ့   လည္း ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္မယူေလႏွင့္ ၊ မွတ္ထိုက္ ယူထိုက္ လက္ခံထိုက္ တဲ့ သေဘာပဲ ဆိုျပီးေတာ့လည္း ဟုတ္ျပီ    မွန္ျပီ ဟု ခ်က္ခ်င္း အတည္ မယူေလႏွင့္ ( မဆံုးျဖတ္နဲ႔ဦး ) ၊   ငါတို႔ေလးစားတဲ့ ရဟန္း ရဲ႕စကားဆိုျပီးေတာ့လည္း ဟုတ္ျပီ မွန္ျပီ ဟု  ခ်က္ခ်င္း အတည္မယူေလႏွင့္ ".......ဟူ၍ ကာလာမသားေတြကို ေဟာထားတဲ့ ကာလာမသုတ္ ရွိပါတယ္ ။ သင္ကိုယ္တိုင္ ေကာင္းတဲ့အရာပဲ ၊ အျပစ္ကင္းတဲ့အရာပဲ ၊ ပညာရွိတို႔ ခ်ီးမြမ္းအပ္တဲ့ အရာပဲ ၊ လက္ေတြ႕ က်င့္ၾကည့္တဲ့ အခါမွာလည္း မုခ် ခ်မ္းသာေစနိုင္တဲ့ အရာပဲလို႔ ကိုယ္ေတြ႕ သိျမင္ရတဲ့ အခါက်မွပဲ အဲဒါကို ယံုၾကည္ လက္ခံ လိုက္နာ က်င့္ၾကံ ပါ " ။                 ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဟာ ျပည့္ျပည့္၀၀ သိပၸံနည္းက်တယ္လို႔ မဆိုနိုင္ေသာ္လည္း အေတာ္ခိုင္မာ တဲ့ သိပၸံနည္းက် သေဘာသဘာ၀ေတြ ေတာ့ ပါ၀င္ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ တစ္ျခား ဘာသာတရားေတြထက္ ပိုျပီး သိပၸံနည္းက်တယ္လို႔ ေျပာနိုင္ပါတယ္ ။                    ႏွစ္ဆယ္ရာစုႏွစ္မွာ အၾကီးျမတ္ဆံုး သိပၸံပညာရွင္ျဖစ္တဲ့ အဲလ္ဘတ္အိုင္းစတိုင္း က ဗုဒၶဘာသာ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဒီလိုေျပာပါတယ္ ။                 " ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ စၾက၀ဠာတစ္ခုလံုး ကိုးကြယ္ၾကတဲ့ ျဖစ္ေပၚလာလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီဘာသာတရား ဟာ ထာ၀ရဘုရား အယူအဆကို လႊမ္းမိုးသြားလိမ့္မယ္ ။ တယူသန္ တရားေသ ၀ါဒကိုလည္း ေရွာင္လႊဲနိုင္ လိမ့္မယ္ ။ သဘာ၀တရားႏွင့္ ဘာသာတရား ႏွစ္ခုလံုးကို လႊမ္းျခံဳမိတဲ့ ဒီဘာသာတရားဟာ ရုပ္နာမ္ႏွစ္ပါး ကို ကိုယ္ေတြ႕ခံစားသိျမင္မႈႏွင့္ အဓိပၸာယ္ျပည့္၀တဲ့ ေပါင္းစည္းညီညြတ္မႈအေပၚမွာ အေျခခံလိမ့္မယ္ ။ ဒီအခ်က္ေတြကို ဗုဒၶဘာသာက အေျဖေပးလိမ့္မယ္ ။ တစ္ကယ္လို႔သာ ေခတ္သစ္သိပၸံနည္းက် လိုအပ္ခ်က္ မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္တဲ့ ဘာသာတရားတစ္ခု ရွိတယ္ဆိုရင္ အဲဒီဘာသာတရားဟာ ဗုဒၶဘာသာ ပဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္ ။ "                                                                                                                                             ...........................................................................................................................................................................................................................................

နိုင္ငံျခားသားဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါး၏ ဗုဒၶဘာသာအျမင္ အေမး အေျဖမ်ား

၁         ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း ေမးေလ့ေမးထရွိေသာ ေမးခြန္းမ်ားကို ေျဖထားပါသည္ ။ ေမးခြန္းအမ်ားစုမွာ အမွန္တစ္ကယ္ ေမးၾကေသာ ေမးခြန္းမ်ား ျဖစ္၍ အခ်ဳိ႕မွာမူ ထိုေမးခြန္း မ်ားႏွင့္ ႏွီးႏြယ္လ်က္ ေမးနိုင္ဖြယ္ရွိေသာ ေမးခြန္းမ်ားကို ေျဖဆိုထားပါတယ္ ။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ဗုဒၶဘာသာအျမင္ကို အေမးအေျဖ ပံုစံျဖင့္ တင္ျပထားပါသည္ ဟု ဆိုနိုင္ပါသည္ ။ အေျဖမ်ားဟာ လံုး၀ေက်နပ္ဖြယ္ ရွိေကာင္းမွ ရွိပါမည္ ။ သို႕ေသာ္လည္း အေမး အေျဖ ဗဟုသုတ ရၾကေစရန္ ႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါး၏ ဗုဒၶဘာသာအျမင္ကို ေလ့လာနိုင္ၾကေစ ရန္ ရည္သန္၍ ဤေနရာ၌ ေဖာ္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္ ။ ေခတ္ႏွင့္ ေလ်ာ္ညီေအာင္ တင္ျပထား သျဖင့္ ဗုဒၶတရားေတာ္ႏွင့္ တစ္ထပ္တည္း မက်ဘဲ အနည္းငယ္ တိမ္းယိမ္းေနေသာ အခ်က္မ်ား ရွိနိုင္ပါသည္ ။ မူရင္းအဂၤလိပ္စာအုပ္ကိုေရးသားသူမွာ ၾသစေၾတးလ်နိုင္ငံသားဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီး Shravasti Dhammika ဆိုသူျဖစ္သည္ ။ ေက်းဇူးရွင္  ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္ဘုရား သည္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဂ်ဴလိုင္လတြင္ ကေနဒါနိုင္ငံ ဗန္ကူးဗားျမိဳ႕၌ ျမန္ဘာသာသို႔ စတင္ဘာသာ ျပန္ဆိုခဲ့ပါသည္ ။               အေမး အေျဖမ်ားကို ေခါင္းစဥ္ ကိုးခုတပ္၍ ဗုဒၶဘာသာအျမင္မ်ားကို တင္ျပပါမည္ ။ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာဘာလဲ ၊ ဗုဒၶဘာသာ၏ အေျခခံ အယူအဆ ၊ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ထာ၀ရဘုရား အယူအဆ ၊ ငါးပါးသီလ ၊ တမလြန္ဘ၀ ၊ ကရုဏာ ႏွင့္ ပညာ ၊ သက္သတ္လြတ္၀ါဒ  ၊ ကံ ႏွင့္ ၾကမၼာ ၊ ဗုဒၶဘာသာတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာျခင္း ။ ဤ ေခါင္းစဥ္ ကိုးခုေအာက္၌ ယင္းတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အျမင္မ်ားကို စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ အေမး အေျဖမ်ား ျဖင့္ တင္ျပမည္ျဖစ္ရာ ဖတ္ခ်င္စဖြယ္ ၊ မွတ္ခ်င္စဖြယ္ ၊ ဆင္ျခင္ စဥ္းစားခ်င္စဖြယ္ တို႔ခ်ည္း ျဖစ္သျဖင့္ စာရႈသူမ်ား အတြက္ အက်ဳိးေက်းဇူး မ်ားလိမ့္မည္ ဟု ယူဆမိပါသည္ ။                    ၁ ။ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာလဲ ။ ေမး ။              ။ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ဘာလဲ ။ ေျဖ ။            ။ " ဗုဒၶဘာသာ " ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ " ဗုဓိ " ဆိုတဲ့ စကားလံုးမွ လာတာပါ ။ " ဗုဒၶ " ဆိုတာ ( ကိေလသာ တည္းဟူေသာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းမွ ) " နိုးလာသူ " လို႔ အဓိပၸာယ္ ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ နိုးၾကားေရး အေတြးအျမင္ ( ဒႆန ) ပညာ ပါပဲ ။ ဒီ ဒႆနပညာ ကို ေဂါတမႏြယ္ဖြား သိဒၶတၳမင္းသားကေန ဘုရားျဖစ္လာတဲ့ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားက စတင္ေဟာ ေျပာခဲ့ပါတယ္ ။                   ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားဟာ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္မွာ ( ကိေလသာ တည္းဟူေသာ အိပ္ ေပ်ာ္ျခင္းမွ ) နိုးလာျပီးလွ်င္ ဘုရားအျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူပါသည္ ။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ျပီ ျဖစ္လို႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေပါင္း သန္းသံုးရာေက်ာ္ ရွိေနပါျပီ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေလာက္ အထိေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဟာ အေရွ႕တိုင္း ဒႆနပညာရပ္ တစ္ခု အျဖစ္သာ တည္ရွိခဲ့ပါတယ္ ။ သို႔ေသာ္လဲ ယခုအခ်ိန္မွာ ဥေရာပ ႏွင့္ အေမရိကတိုက္ ရွိ နိုင္ငံ ေပါင္း မ်ားစြာမွာလဲ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ဦးေရ တစ္ျဖည္းျဖည္း တိုးပြားေနပါတယ္ ။ ေမး ။            ။ ဒီလိုဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာဟာ ဒႆနပညာရပ္ တစ္ခုပဲေပါ့ ။ ေျဖ ။            ။ ဒႆနပညာဆိုတာ အဂၤလိပ္စကား Philosophy ကို ဘာသာျပန္ထားတာပါ ။ အဘိဓာန္မ်ား ဖြင့္ျပခ်က္အရ ဆိုရင္ " Philo " ဆိုတာ " ခ်စ္ခင္ျခင္း ေမတၱာ " လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ " sophy " ဆိုတာ " ပညာ " လို႔ အဓိပၸာယ္ ရပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ " Philosophy " ဆိုတာ " ပညာ ကို ခ်စ္ခင္ျခင္း " ၊ သို႔မဟုတ္ " ေမတၱာ ႏွင့္ ပညာ " လို႔ အဓိပၸာယ္ ရပါတယ္ ။                    ဒီစကား ႏွစ္လံုးဟာ ဗုဒၶဘာသာ ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ကို အျပည့္အ၀ ေဖာ္ျပနိုင္ပါတယ္ ။ ဗုဒၶဘာသာ တရားက သဘာ၀တရားကို ၾကည္လင္ျပတ္သားစြာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နားလည္နိုင္ေရး အတြက္ အျပည့္စံုဆံုး ဥာဏ္ပညာ အရည္အေသြး တိုးတက္ေအာင္ ၾကိဳးစားၾကဖို႔ သင္ေပးပါ တယ္ ။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ သတၱ၀ါအားလံုးရဲ႕ မိတ္ေဆြသဖြယ္ ျဖစ္နိုင္ေစရန္ ေမတၱာ ကရုဏာတရား တိုးပြားေအာင္ ၾကိဳးစားဖို႔ကိုလည္း သင္ေပးပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ ကို အေတြးအျမင္ ပညာရပ္လို႔ ဆိုနိုင္ေသာ္လည္း သာမန္ အေတြးအျမင္ပညာ မဟုတ္ပါဘူး ။ ျမင့္ျမတ္ေသာ အေတြးအျမင္ပညာ ( Supreme Philosophy ) သာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေမး ။             ။ ဗုဒၶ ဆိုတာ ဘယ္သူပါလလဲ ။ ေျဖ ။              ။ ခရစ္မေပၚမီ ၅၆၃ ခုႏွစ္မွာ အိႏၵိယျပည္ေျမာက္ပိုင္း ( ကပၸိလ၀တ္ျပည္ ) ဘုရင္ သုေဒၶါန ႏွင့္ မိဖုရား မယ္ေတာ္မာယာ တို႔မွ သားကေလးတစ္ေယာက္ ဖြားျမင္ပါတယ္ ။ ဒီမင္းသားေလးဟာ စည္းစိမ္ ဥစၥာ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ႏွင့္ ၾကီးျပင္းရေသာ္လဲ ေနာက္ဆံုးမွာ ေလာကီ စည္းစိမ္ဥစၥာေတြဟာ ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈကို မေပးနိုင္ဘူးဆိုတာ ေတြ႔လာရတယ္ ။ ဒီမင္းသား ဟာ သူ႔ပတ္၀န္းက်င္မွာသူေတြ႔ျမင္ရတဲ့ ဆင္းရဲဒုကၡေတြေၾကာင့္ အၾကီးအက်ယ္ စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ျပီး လူသားတို႔ ခ်မ္းသာေရးအတြက္ ေသာ့ခ်က္ကို ရွာဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္ ။ အသက္၂၉ ႏွစ္ ရွိတဲ့အခါ ဒီမင္းသားဟာ သူ႔ရဲ႕ၾကင္ယာေတာ္ ( ယေသာဓရာ ) ႏွင့္ သားေတာ္ ( ရာဟုလာ ) ကို ထားခဲ့ျပီးေတာ့ အဲဒီေခတ္က ဘာသာေရးဆရာၾကီးမ်ားရဲ႕အထံမွာ အသိပညာ ဆည္းပူးဖို႔ ထြက္ လာခဲ့တယ္ ။ သူတို႔ဟာ ဒီမင္းသားကို ေျမာက္ျမားစြာ သင္ၾကားေပးၾကေသာ္လဲ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ဆင္းရဲဒုကၡ ရဲ႕ အေၾကာင္းအရင္း ဇစ္ျမစ္ကို မသိၾကတဲ့အတြက္ ဒီဆင္းရဲဒုကၡကိုဘယ္လို ေက်ာ္ လြန္ေအာင္ လုပ္နိုင္တယ္ ဆိုတာကိုလည္း မသိၾကဘူး ။                 သိဒၶတၳမင္းသား ဟာ ( ဥရုေ၀လေတာ ) မွာ ဒုကၠရစရိယာ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာ က်င့္စဥ္က ဘုရား မျဖစ္ေသးပါ ။ ထိုအက်င့္မွားကို စြန္႔၍ အာနာပါနစ်န္ အေျခခံလ်က္ မဂၢင္ရွစ္တန္ ပြားမွ သာ ဘုရား အျဖစ္သို႔ ေရာက္ပါသည္ ။                   ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ရဲ႕ ၾကီးမားလွတဲ့ မဟာ ကရုဏာေတာ္ႏွင့္ ခႏၲီတရားေၾကာင့္ မ်ားစြာေသာ လူတို႔ဟာ တပည့္သာ၀ကအျဖစ္ ခံယူ ၾကပါတယ္ ။ သက္ေတာ္ ရွစ္ဆယ္ ျပည့္ ေတာ္မူေသာအခါ သဘာ၀အေလ်ာက္ အိုျခင္းတရား ၊ နာျခင္းတရားမ်ား ဖိစီးႏွိပ္စက္ ခံရ ေသာ္လည္း ခ်မ္းေျမ့ေအးျငိမ္းလ်က္ပင္ ေနာက္ဆံုးမွာ ပရိနိဗၺာန္၀င္စံေတာ္ မူပါတယ္ ။ ေမး ။                  ။ ဗုဒၶဟာ သူ႔ရဲ႕ ၾကင္ယာေတာ္နဲ႔သားေတာ္ ကို ပစ္ထားခဲ့တဲ့အတြက္ တာ၀န္ မဲ့ရာ မေရာက္ဘူးလား ။ ေျဖ ။                  ။ ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ သူ႔ရဲ႕ ၾကင္ယာေတာ္နဲ႔သားေတာ္ကို လြယ္လြယ္နဲ႔ ပစ္ထားနိုင္ ခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး ။ သူအခ်န္ အၾကာၾကီး စဥ္းစားျပီး တြန္႔ဆုတ္တြန္႔ဆုတ္ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္ ။ ေနာက္ဆံုးက်မွ သူ႔မိသားစုကို ေကၽြးေမြးေစာင့္ေရွာက္တာထက္ တစ္ေလာကလံုးရဲ႕ အက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္တာက ပိုျပီး အက်ဳိးၾကီးမားတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ျပီး ဒီလမ္းကို ေရြးခ်ယ္လိုက္တာပါ ပဲ ။ ၾကီးမားတဲ့ မဟာကရုဏာေတာ္က ဗုဒၶျမတ္စြာကို တစ္ေလာကလံုးရဲ႕ အက်ဳိးကို ေဆာင္ေစတာ ပါပဲ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ျပီး အဆင္းရဲအပင္ပန္းခံမႈေၾကာင့္ တစ္ေလာကလံုး ၾကီးမားတဲ့ အက်ဳိးကို ယခုတိုင္ ခံစားေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါကို ၾကည့္ရင္ ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ တာ၀န္မမဲ့ ေၾကာင္း ထင္ရွားပါတယ္ ။ ဒါဟာ အၾကီးမားဆံုးေသာ စြန္႔လႊတ္မႈၾကီး ပါပဲ ။ ေမး ။              ။ ဗုဒၶက ပရိနိဗၺာန္ စံသြားျပီဆိုေတာ့ သူက ကၽြန္ုပ္တို႔ကို ဘယ္လို ကူညီနိုင္ပါသလဲ ။ ေျဖ ။               ။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကို ေတြ႔ရွိတဲ့ မိုက္ကယ္ဖာရာေဒး ဟာ ကြယ္လြန္သြားပါျပီ ။ သို႔ေသာ္လည္း သူ႔ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ယခုတိုင္ ကူညီေနပါတယ္ ။ ေရာဂါေပါင္း မ်ားစြာကို ကုသတဲ့ ကုထံုးေတြကို ေတြ႔ရွိတဲ့ လူး၀စ္ပါးစ္ခ်ား ဟာလည္း ကြယ္လြန္သြားပါျပီ ။ သို႔ေသာ္လည္း သူေတြ႔ရွိတဲ့ ကုထံုးေတြက ယခုတိုင္ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာကို ကယ္ေနဆဲပါပဲ ။                   ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အနုပညာ မ်ားစြာကို တီထြင္ ဖန္တီးခဲ့တဲ့ လီယိုနာဒိုဒါဗင္ခ်ီ ဟာလည္း ေသသြားပါျပီ ။ သို႔ေသာ္လည္း သူ ဖန္တီးခဲ့တဲ့ အႏုပညာေတြက လူေတြကို ယခုတိုင္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ေပးေနဆဲပါ ပဲ ။ ျမင့္ျမတ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ားနဲ႔ အာဇာနည္ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား ကြယ္လြန္သြားၾကတာ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေသာ္လည္း သူတို႔အေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဖတ္ရႈရတဲ့အခါမွာ သူတို႔လို ေနထိုင္ ျပဳမူလိုစိတ္မ်ား ကၽြန္ေတာ္တို႔ သႏၲာန္မွာ တစ္ဖြားဖြား ေပၚလာပါတယ္ ။                     ဟုတ္ပါတယ္ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာ ပရိနိဗၺာန္စံတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ ၾကာသြားပါျပီ ။ သို႔ေသာ္လည္း ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားရဲ႕ တရားေတာ္မ်ားဟာ ယခုတိုင္ လူေတြကို ကူညီေနဆဲပါ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာရဲ႕ နမူနာေကာင္းေတြက လူေတြကို ယခုတိုင္အားတက္ေစတုန္းပါပဲ ။ သူ႔စကားေတာ္ ေတြက ယခုတိုင္ လူေတြရဲ႕ဘ၀ေတြကို ေျပာင္းလဲေစတုန္းပါပဲ ။ ဗုဒၶျမတ္စြာမွသာလွ်င္ ပရိနိဗၺာန္ စံျပီးေနာက္ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာသည့္တိုင္ေအာင္ ဒီလိုစြမ္းအားမ်ား ရွိေနနိုင္တာ ျဖစ္ပါ တယ္ ။ ေမး ။                ။ ဗုဒၶဟာ ထာ၀ရဘုရား ( God ) လား ။ ေျဖ ။                ။ ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ ထာ၀ရဘုရား မဟုတ္ပါဘူး ။ ဗုဒၶျမတ္စြာက သူဟာ ထာ၀ရ ဘုရားလို႔ ျဖစ္ေစ ၊ ထာ၀ရဘုရားရဲ႕သားေတာ္လို႔ ျဖစ္ေစ ၊ ထာ၀ရဘုရားက လႊတ္လိုက္တဲ့ တမန္ေတာ္လို႔ ျဖစ္ေစ မမိန္႔ၾကားပါဘူး ။ ဗုဒၶျမတ္စြာဟာ အလံုးစံုျပည့္စံုတဲ့ လူသားတစ္ဦးပါပဲ ။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔လို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၾကိဳးစားလွ်င္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း သူ႔လိုပဲ အလံုးစံု ျပည့္စံုသူမ်ား ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း မိန္႔ၾကားေတာ္ မူပါတယ္ ။ ေမး ။              ။ ဗုဒၶဟာ ထာ၀ရဘုရား မဟုတ္ရင္ ဘာေၾကာင့္ သူ႔ကို လူေတြက ရွိခိုး ကိုးကြယ္ေန ၾကသလဲ ။ ေျဖ ။              ။ ကိုးကြယ္နည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိပါတယ္ ။ တစ္ခ်ဳိ႕က တစ္စံုတစ္ခုေသာ တန္ခိုးရွင္ ဘုရားကို ( a God ) ကိုးကြယ္တဲ့အခါ အဲဒီဘုရားကို ခ်ီးက်ဴးေထာပနာ ျပဳၾကတယ္ ။ ဂုဏ္ျပဳၾက တယ္ ။ တစ္စံုတစ္ရာ ပူေဇာ္ပသၾကတယ္ ။ ကိုယ္လိုတာကို ဘုရားဆီမွာ ေတာင္းၾကတယ္ ။အဲဒီ လို လုပ္ၾကတာကေတာ့ မိမိတို႔ရဲ႕ ခ်ီးက်ဴးေထာပနာသံေတြကို အဲဒီဘုရားက ၾကားလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္လို႔ ၊ ပူေဇာ္ပသတာကို လက္ခံလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္လို႔ ၊ ဆုေတာင္းတာကို ျဖည့္ဆည္း ေပလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္လို႔ ပါပဲ ။                      ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြက ေတာ့ ဒီလို ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္မႈ မ်ဳိးကို မလုပ္ၾကပါဘူး ။ တစ္ျခား ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္မႈ တစ္မ်ဳိးကေတာ့ မိမိ တို႔ ေလးျမတ္ ၾကည္ညိဳတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးဦး သို႔မဟုတ္ တစ္စံုတစ္ရာကို ရိုေသသမႈ ဂါ၀ရ ျပဳၾကတယ္ ။ ဆရာ အခန္းထဲ၀င္လာရင္ ေနရာက ထ , ေပးၾကတယ္ ။ ဂုဏ္သေရရွိတဲ့ လူနဲ႔ေတြ႔ရင္ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ၾကတယ္ ။ အမ်ဳိးသားသီခ်င္း တီးရင္ မတ္တပ္၇ပ္ အေလးျပဳၾကတယ္ ။ ဒါေတြအားလံုးဟာ ရိုေသေလးစားမႈကို ျပတဲ့ အမူအရာ ေတြပါပဲ ။ ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳမႈကို ေဖာ္ျပၾကတာ ျဖစ္တယ္ ။ ဒီလို အရိုအေသ ဂါ၀ရျပဳျပီး ရွိခိုး ကိုးကြယ္မႈဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ျပဳလုပ္ၾကတဲ့ ရွိခိုး ကိုးကြယ္မႈ မ်ဳိးပါပဲ ။           တင္ပ်ဥ္ေခြထိုင္ျပီး ရင္ခြင္ထက္မွာ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ရြရြကေလးခ်ထားတဲ့ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ရဲ႕ မဟာကရုဏာေတာ္ျဖင့္ ၾကည္လင္ လန္းဆန္းေနတဲ့ မ်က္ႏွာေတာ္ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သႏၲာန္ မွာ ျငိမ္းေအးမႈ နဲ႔ ေမတၱာတရား တိုးပြားေအာင္ ၾကိဳးစားၾကဖို႔ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ကို သတိေပးေနပါ တယ္ ။ အေမႊးတိုင္ ရဲ႕ အေမႊးနံ႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ သႏၲာန္မွာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေစဖို႔ သတိေပးေနပါတယ္ ။ ဆီမီးကေတာ့ ပညာဆီမီး တန္ေဆာင္ထြန္းေျပာင္ေစဖို႔ သတိေပးပါတယ္။ ကပ္လွဴထားတဲ့ ပန္းမ်ားရဲ႕ ညွိဳးႏြမ္း ေၾကြက်သြားတဲ့ သေဘာက ကၽြန္ေတာ္တို႔အား အနိစၥတရား ကို သတိရေစပါတယ္ ။ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ေရွ႕မွာ ဦးညြတ္ရွိခိုးျခင္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို တရားဓမၼ ေဟာေျပာညႊန္ျပ ဆံုးမေတာ္မူတဲ့အတြက္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္ကို ေလးျမတ္ေကာ္ေရာ္ ပူေဇာ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဗုဒၵဘာသာ၀င္မ်ား ရဲ႕ ရွိခိုး ကိုးကြယ္မႈ ပါပဲ ။                                                             ဆက္ပါဦးမည္ ။ .........................................................................................................................................................

ရွင္မဟာကႆပရဲ႕ ရုပ္ကလပ္ေတာ္

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အရွင္မဟာကႆပရဲ႕အေလာင္းေတာ္ရွိရာ ဂူဆိုျပီးေတာ့တည္ရွိပါတယ္ ။ လူအမ်ားကလည္း လက္ခံယံုၾကည္ၾကပါတယ္ ။                ရွင္မဟာကႆပ ရဲ႕ အေလာင္းေတာ္ကို အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္က သျဂိဳဟ္မည္ဆိုတာ ဟုတ္လား ၊ မဟုတ္ဘူးလားဟု ေ၀ဖန္သံေတြလည္း ထြက္ေပၚလ်က္ရွိပါတယ္ ။ ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔  ပတ္သက္ျပီး ထီးခ်ဳိင့္ျမိဳ႕တည္ေတာဆရာေတာ္ ရဲ႕ ရွင္းလင္းခ်က္ ကို တင္ျပပါမယ္ ။                 " ေရွးေရွးတုန္းက အရိေမေတၱယ်အေလာင္းက ဆင္ထိန္းျဖစ္ျပီး အရွင္မဟာကႆပ ရဲ႕ အေလာင္းက ဆင္ျဖစ္သတဲ့ ။ ဆင္ထိန္းဟာ ဆင္ကို ပန္းပဲဖိုအနီးမွာ လႊတ္ထားတယ္ ။ ဖိုသူၾကီးက ဆင္ကို ဖိုတဲအနီး မလႊတ္ပါႏွင့္ လို႔ေျပာတယ္ ။ ဆင္ထိန္းက ငါ့ဆင္ဟာ လူစကားကို နားလည္တဲ့ ဆင္ ယဥ္ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဖိုတဲအနီးမွာ ေနေပမယ့္ ဘာအႏၲရာယ္မွ ျပဳလုပ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး လို႔ေျပာတယ္ ။ ဖိုသူၾကီးက ဆင္ဆိုတာ တိရစၧာန္မို႔ ယဥ္သည္ျဖစ္ေစ ၊ ရိုင္းသည္ျဖစ္ေစ စိတ္မခ်ရဘူး ၊ ဒါေၾကာင့္ ေ၀းေ၀းမွာ လႊတ္ထားပါလို႔ေျပာတယ္ ၊ ဆင္ထိန္းက ကိစၥမရွိပါဘူး ၊ က်ဳပ္ဆင္ကို က်ဳပ္တာ၀န္ယူပါ တယ္ ။ မပူပါႏွင့္လို႔ ေျပာတယ္ ။ ဒီေတာ့ ပန္းပဲသူၾကီးက ခင္ဗ်ားဆင္ အမွန္တစ္ကယ္ လူစကား နား လည္လွ်င္ သံေတြခဲကို အကိုင္ခိုင္းလို႔ ျဖစ္ပါ့မလား လို႔ေျပာတယ္ ။ ဆင္ထိန္းက ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာ တာေၾကာင့္ သံေတြခဲကို မီးဖုတ္ျပီး ဆင္ကို အကိုင္ခိုင္းသတဲ့ ၊ ဆင္ဟာ အလြန္ပူတဲ့ သံေတြခဲကို ႏွာေမာင္းျဖင့္ ကိုင္တဲ့ အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ေသလြန္ရွာသတဲ့ ။ အဲဒီ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္ဟာ ရွင္မဟာကႆပ ရဲ႕ ရုပ္ကလပ္ေတာ္ကို လက္၀ါးျပင္ေပၚမွာတင္ျပီး မီးသျဂိဳဟ္ျပဳရာမွ လက္၀ါးေတာ္ကို မီးစြဲျပီး ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံရလိမ့္လို႔ သမိုင္းမွာဆိုတယ္ ။ သမိုင္း ေဟာင္းတစ္ခုမွာ ဆိုတာက ဆင္ထိန္းဟာ ဆင္ကို သံေတြခဲ အကိုင္ခိုင္းရံုမွ်မက အျမိဳခိုင္းတဲ့အတြက္ အဖန္ငါးရာ၀ိပါက္လိုက္ျပီး အက်ဳိးၾကြင္းအားျဖင့္ အရိေမေတၱယ်ဘုရားျဖစ္တဲ့အခါ ရွင္မဟာကႆပ အေလာင္းေတာ္ကို လက္၀ါးျပင္ေပၚတင္ျပီး မီးသျဂိဳဟ္ ရာက လက္ေတာ္ကို ေတေဇာဓာတ္ေလာင္ ျပီး ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံရလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုထားတယ္ ။                  သည္အဆိုမ်ားဟာ ခိုင္မာတဲ့ အဆိုမ်ား မဟုတ္ၾကပါဘူး ။ ပံုျပင္မွ်သာ ျဖစ္ၾကပါတယ္ ။ ပံုျပင္ဆိုတာ အမွန္တစ္ကယ္မဟုတ္ ၊ တစ္ေထာင့္တစ္ညပံုျပင္လို နားေထာင္ေကာင္းေအာင္ ေျပာ ဆိုျခင္းသာ ျဖစ္တယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ အမွန္မဟုတ္ပါဘူး ၊ အမွန္မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္းကိုလည္း ေျပာျပ ပါဦးမယ္ ။"                  " သည္ကမၻာေျမၾကီးဟာ ဘုရားတစ္ဆူနဲ႔ တစ္ဆူၾကား တစ္ယူဇနာ ေျမသားတက္ေၾကာင္း ( ဧတၱာ၀တာ ကိရ ဒိြႏၷံ ဗုဒၶါနံ အႏၲေရ ေယာဇနံ ပထ၀ီ ဥႆႏၷံ ) လို႔ နိဒါန၀ဂၢ႒ကထာ - ၁၄၉ မွာ ဖြင့္ျပ ထားတယ္ ၊ သည္အဖြင့္အရ ဆိုလွ်င္ အရိေမေတၱယ်ဘုရား ပြင့္ေတာ္မူတဲ့အခ်ိန္မွာ ရွင္မဟာကႆပ ရဲ႕ အေလာင္းေတာ္ဟာ ေျမအတြင္း တစ္ယူဇနာေအာက္မွာ နစ္ျမဳပ္ေနျပီ ၊ ေျမအတြင္းက ေဖာ္ ထုတ္ယူလို႔ မျဖစ္နိုင္ေတာ့ဘူးေပါ့ ။ ေဖာ္ထုတ္လို႔ မျဖစ္နိုင္သည့္တိုင္ေအာင္ အဲသည္အခ်ိန္မွာ အေလာင္းေတာ္ဟာ ေဆြးျမည့္ျပီး ေျမၾကီးၾသဇာဓါတ္ ျဖစ္သြားေလာက္ျပီမို႔ ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ အေလာင္း လည္း ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး ။ ေျပာစရာ ရွိေသးတာက ရွင္မဟာကႆပက သူ႔ရဲ႕အေလာင္းဟာ အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္ လက္ထက္တိုင္ေအာင္ မေပ်ာက္မပ်က္ တည္ပါေစလို႔ အဓိ႒ာန္ျပဳခဲ့လွ်င္ အဓိ႒ာန္အေလ်ာက္ တည္မည္ဆို တည္ေနနိုင္တာေပါ့ ၊ သို႔ေသာ္ လည္း အေလာင္းေတာ္ မပ်က္မစီး တည္ေနပါေစလို႔ အဓိ႒ာန္တာက ဘယ္အက်ဳိးကို ေမွ်ာ္ကိုးလို႔လည္း လို႔ ၊ အဓိ႒ာန္ျခင္းရဲ႕အေၾကာင္း ကို ေထာက္ေမွ်ာ္ၾကည့္သင့္ေသးတယ္ ။ သည္ေနရာမွာ ဘုရားရွင္ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူစဥ္ အဓိ႒ာန္ျပဳေတာ္မူပံုကို ေျပာျပရဦးမယ္ ။ "                    " ေဂါတမဘုရားရွင္ဟာ သက္ေတာ္အလြန္တိုေတာ္မူတယ္ ။ ဘုရားျဖစ္သည္ကစျပီး ၄၅ ႏွစ္ၾကာေအာင္ မေနမနား တရားေဟာျပေတာ္မူခဲ့ေသာ္လည္း သာသနာေတာ္ဟာ မပ်ံ႕ႏွံ႕ ေသးဘူး ။ ကၽြတ္ထိုက္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ အေတာ္မ်ားမ်ား က်န္ေနေသးတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ငါ ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံျပီးသည့္ေနာက္ ငါ့ရဲ႕ခႏၶာေတာ္ဟာ ဓာတ္ေတာ္ အစိတ္စိတ္ျဖစ္ျပီး ငါ့ရဲ႕သာသနာေတာ္ အကြယ္သမွ် လူနတ္ျဗဟၼာ သတၱ၀ါတို႔ရဲ႕ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ပါေစလို႔ အဓိ႒ာန္ေတာ္မူတယ္ ။ အဲသည္ အဓိ႒ာန္ခ်က္ေၾကာင့္ မုန္ညင္းေစ့မွ် ရွိ၍ ျမတ္ေလးငံု အဆင္းရွိတဲ့ အငယ္စားဓာတ္ေတာ္ ေျခာက္ျပည္သား ၊ ဆန္က်ဳိးခန္႔ ပမာဏရွိ၍ ပုလဲအဆင္းရွိေသာ အလတ္စား ဓာတ္ေတာ္ ငါးျပည္ သား ၊ ပဲေနာက္ေစ့ခန္႔ ပမာဏရွိ၍ ေရႊအဆင္းရွိေသာ အၾကီးစားဓာတ္ေတာ္ ငါးျပည္သား ၊ ေပါင္း ဓာတ္ေတာ္ ၁၆ ျပည္သား က်န္ရစ္ေတာ္မူတယ္ ။  ( သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ ) ၊ ဘုရားရွင္ရဲ႕ဓာတ္ ေတာ္မ်ားဟာ အဓိ႒ာန္ေတာ္အတိုင္း ကိုးကြယ္မည့္သူရွိရာ ဌာန လွည့္လည္ျပီး သာသနာေတာ္ မကြယ္သမွ် ကာလပတ္လံုး တည္ေတာ္မူေနၾကမယ္ ။ သာသနာေတာ္ကြယ္လို႔ ကိုးကြယ္မည့္သူမရွိ တဲ့အခါမွာ ဓာတ္ေတာ္အားလံုး ဓာတုပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံေတာ္မူၾကမယ္ ။ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဓိ႒ာန္ေတာ္ မူခ်က္ဟာ အခုေျပာျပီးတဲ့အတိုင္း အေၾကာင္းရွိတယ္ ။ ဓာတ္ေတာ္က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လည္း လူနတ္ျဗဟၼာေတြမွာ အက်ဳိးရွိတယ္ ။ ရွင္မဟာကႆပ ဟာမိမိခႏၶာေတာ္ကို မပ်က္မစီး တည္ရစ္ပါေစလို႔ အဓိ႒ာန္ခဲ့လွ်င္ အဓိ႒ာန္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းက ဘာလဲ ၊ ဘုရားရွင္လို ခႏၶာေတာ္ကို ဖူးၾကရတဲ့ လူနတ္ျဗဟၼာေတြ ကုသိုလ္တရား တိုးပြားၾကပါေစဆိုတဲ့ အေၾကာင္းလား ။ သည္အေၾကာင္းမွန္ခဲ့လွ်င္ ခႏၶာေတာ္ကို လူသားမ်ား ၀င္ေရာက္ မဖူးေျမာ္နိုင္တဲ့ ေတာင္ေခါင္း အတြင္း ဘာေၾကာင့္ ထားခဲ့ရသလဲ ။ လူမေရာက္ေသာ ေတာင္ေခါင္အတြင္း ခႏၶာေတာ္ကို ခ်ထား တဲ့အတြက္ ခႏၶာေတာ္ခ်ထားခဲ့ျခင္းဟာ လူသားမ်ားအတြက္ မဟုတ္ဘူး လို႔ အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ ပါတယ္ ။ "            " လူသားမ်ားအတြက္ မဟုတ္လွ်င္ ဆင္ဘ၀ က သူ႔ကို ႏွိပ္စက္ေသာ ဆင္ထိန္း အရိေမေတၱယ် ဘုရားျဖစ္ေသာအခါ ကလဲ့စားေခ်ဖို႔ ဆိုရေအာင္ကလည္း ရဟႏၲာ မွာ သည္သေဘာ လံုး၀ မျဖစ္သင့္ လို႔ သည္စကားကိုလည္း အတည္ယူလို႔ မျဖစ္ပါဘူး ။ ျပီးေတာ့ ဘုရားရွင္မွန္သမွ် သူတစ္ပါး လံု႔လ ေၾကာင့္ ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံရိုး မရွိပါဘူး ။ ( ဗုဒၶါနံ ဇီ၀ိတႆ န သကၠာ ေကနစိ အႏၲရာေယာ ကာတံု ) လို႔ ဓာရဏပရိတ္မွာ ရွိတယ္ မဟုတ္လား ။ ဒါေၾကာင့္ အတိတ္ဘ၀က ရန္ျငိဳးေၾကာင့္ ခႏၶာေတာ္က မီး အရိေမေတၱယ်ဘုရားကို ကူးစက္ေလာင္ျပီး အရိေမေတၱယ်ဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံရမယ္လို႔ ဆိုတာက လည္း အာဂမယုတၱိ - သဘာ၀ ယုတၱိ မရွိပါဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ရွင္မဟာကႆပအေလာင္းေတာ္ ေတာင္ေခါင္းအတြင္း တည္ရွိျခင္း ၊ အေလာင္းေတာ္ဟာ အရိေမေတၱယ် လက္ထက္ေတာ္အထိ တည္ေနနိုင္ျခင္း ၊ အေလာင္းေတာ္ကို အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္က လက္ေတာ္ေပၚ တင္ျပီး မီးသျဂိဳဟ္ျခင္း ၊ ထိုမီးက ကူးစက္၍ အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္ လက္ေတာ္ကို ေလာင္ကၽြမ္းျခင္း ၊ ထိုမီးဒဏ္ေၾကာင့္ အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္မူျခင္း ဆိုတာေတြဟာ နားၾကား သူမ်ား စိတ္ပါ၀င္စားဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ပံုျပင္မွ်သာ ျဖစ္တယ္ ၊ အာဂမယုတၱိ - သဘာ၀ယုတၱိ ႏွင့္ ညွိလိုက္ေတာ့ ဘယ္ ယုတၱိ ႏွင့္မွ် မကိုက္ဘူး ဆိုတဲ့အေၾကာင္း "  ဆရာေတာ္က မိန္႔ၾကားေတာ္မူ ခဲ့ပါတယ္ ။                      ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဘယ္ကိစၥမဆို မ်က္စိမွိတ္ ယံုၾကည္လို႔ မရပါဘူး ။ ေျပာ တိုင္းယံု ျပီး အကန္း ယံုၾကည္မႈဟာ ဗုဒၶဘာသာမွာ မရွိပါဘူး ၊ ဘာသာျခားေတြမွာပဲ ရွိတယ္ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ။                           .....................................................................................................................................................................

ဗုဒၶမေျဖေသာေမးခြန္းမ်ား -၁

 

ဗုဒၶကိုအေနာက္နိုင္ငံသား ဒႆနဆရာေတြကစြပ္စြဲၾကတာဖတ္ရေတာ႔ အစာမေၾက ရင္မေခ်ာင္ျဖစ္သြားတယ္ဗ်ာ ။အေနာက္တိုင္းဒႆနဆရာေတြကဘာေတြစြပ္စြဲၾကလည္းဆို ေတာ႔ " မဇၥ်ိမပ႑ာသ ပါဠိေတာ္ထဲက စူဠမာလုက်ပုတၱသုတ္ " ကိုစြပ္စြဲတာ ။            မာလုက်ရဲ႔သား ရဟန္းက အခါတစ္ပါးမွာ ျမတ္စြာဘုရားကို ေလာကလြန္ တကၠိက ၀ါဒေမးခြန္း Meta-physical Question ေတြကို ေမးပါတယ္ ။အဲဒီေမးခြန္းေတြက ဒႆန ပညာမွာေတာ႔ ေတာ္ေတာ္အေရးပါတဲ႔ ေမးခြန္းေတြျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ္႔ ျမတ္စြာဘုရား က မာလုက်ပုတၱ ရဟန္းေမးတဲ႔ ေမးခြန္းေတြကို မေျဖဘူး ၊အေျဖမေပးဘူး ။ဗုဒၶ က သဗၺညဳ တဥာဏ္ ရတယ္ဆိုျပီး ဒီေမးခြန္းေတြကို မေျဖဘဲ ထားေတာ႔ ဗုဒၶ ဟာ ဒီေမးခြန္းေတြကို မေျဖတတ္ဘူး ။ မေျဖနိုင္လို႔ မေျဖဘဲ ဆင္ေ၀ွ႔ရန္ေရွာင္ လုပ္တာ ။ အလံုးစံုေသာတရားကို ဆရာမကူ သယမၺဴဥာဏ္ နဲ႔ သိေတာ္မူတယ္ဆိုရင္ ေျဖနိုင္ရမယ္ေပါ႔ ။ ခုေျဖတာဟာ မေျဖ တတ္လို႔ မေျဖတာပဲ ။ ဗုဒၶ ဥာဏ္ေလာက္နဲ႔ မေျဖနိုင္ဘူး ဆိုျပီး စြပ္စြဲေနၾကပါတယ္ ။              အမွန္ကေတာ႔ အေနာက္နိုင္ငံသား ဒႆနဆရာေတြဟာ ဗုဒၶ ရဲ႕ အေတြးအျမင္ အယူအဆေတြကို နားလည္နိုင္တဲ႔ ဥာဏ္မရွိလို႔ ေျပာေနၾကတာပါ ။ဒီျပႆနာဟာလည္း ခုမွေပၚေပါက္လာတဲ႔ ျပႆနာမဟုတ္ပါဘူး ။မိလိႏၵမင္းၾကီးကလည္း အရွင္နာဂသိန္ ကို ဒီျပႆနာ ေမးခဲ႔ဖူးပါတယ္ ။ " မိလိႏၵပဥွာက်မ္း "             မိလိႏၵမင္းၾကီးဟာ ဥာဏ္ပညာၾကီးမားတယ္ ၊ ဗုဒၶဘာသာကိုလည္း ကၽြမ္းက်င္ ႏွံ႔စပ္တယ္ ။ ျပီးေတာ႔ ေမးခြန္းေမးတာလည္းသိပ္ပိုင္တာပဲ ။ သူကဂရိလူမ်ဳိး ၊ ဒႆနပညာ မွာလည္း ကၽြမ္းက်င္တယ္ ။ ယုတၱိေဗဒကိုလည္း နိုင္နင္းပါတယ္ ။မင္းၾကီးေမးပံုက---------              မင္းၾကီးက " ျမတ္စြာဘုရားက နတၳာနႏၵ တထာဂတႆ ဓေမၼသု ၊ အာစရိယမု႒ိ" ဆိုျပီး ေဟာေတာ္မူတယ္ ။ အဓိပၸာယ္ကေတာ႔ :"အာနႏၵာ ၊ လာျခင္းေကာင္းေသာ ျမတ္စြာ ဘုရားမွာ ဆရာစားခ်န္ျပီး ေဟာေတာ္မူတဲ႔  တရားဆိုတာမရွိဘူး " လို႔လည္းဆိုတယ္ ။ျပီး ေတာ႔  မာလုက်ရဲ႔သား မေထရ္ကိုက်ေတာ႔ ျပႆနာေမးတဲ႔အခါမေျဖဘူး။  ဆရာစားခ်န္ထား တယ္ ။အဲဒီေတာ႔ ဆရာစားမခ်န္ဘူး ၊ အကုန္ေဟာတယ္လည္းေျပာတယ္ ၊ မေျဖဘဲနဲ႔လည္း ဆရာစားခ်န္ထားျပန္တယ္ ။ ဒါဟာ အစြန္းႏွစ္ဘက္ထြက္ေနပါတယ္ ။ ယုတၱိေဗဒနဲ႔ေျပာရင္ ေတာ႔ ႏွစ္စြန္းထြက္ဆင္ေျခ Dilemma ျဖစ္ေနတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ " အာနႏၵာ. လာျခင္းေကာင္း ေသာ ျမတ္စြာဘုရားမွာ  ဆရာစားခ်န္ထားအပ္ေသာ တရားဆိုတာမရွိဘူး " ဆိုတဲ႔ စကားမွန္ ရင္ , အဲဒီ စကားကို အမွန္ယူလို႔ရွိရင္ မာလုက်ပုတၱမေထရ္ ေမးတဲ႔ ျပႆနာကို မေျဖဘဲ ေနေတာ္မူတာဟာ " သိေတာ္မမူလို႔မ်ား မေျဖတာလား " ။ ဒါမွမဟုတ္ သိေတာ္မူပါလ်က္ တမင္မေျဖဘဲေနတယ္ဆိုရင္ " ဆရာစားခ်န္သလို ျဖစ္ေနပါတယ္ " ။ အဲဒီလို အစြန္းမလြတ္ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေမးျပီး အဲဒီျပႆနာကိုေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းပါလို႔  မင္းၾကီး က အရွင္ နာဂသိန္ကိုေလွ်ာက္ထားပန္ၾကားခဲ႔ပါတယ္ ။             ဗုဒၶ ဟာ ၀ိဘဇၨ၀ါဒီ ပဲ ။ဘယ္ျပႆနာကိုမဆို ေ၀ဖန္ပိုင္းခြဲျပီး ေျဖရွင္းနိုင္တယ္ ။ ဒီျပႆနာကိုခုမွ အေနာက္တိုင္းသားေတြ ေမးတာမဟုတ္ဘူး ။ မိလိႏၵမင္း လက္ထက္ ကတည္းက ေမးျပီးေျဖျပီးသားျပႆနာပါ ။             မာလုက်ပုတၱ သိခ်င္တဲ႔ ျပႆနာေတြက " ေလာကဟာ ျမဲသလား ၊ ဒါမွမဟုတ္ ေလာကဟာ မျမဲဘူးလား "  " ေလာကသည္ အဆံုးရွိသလား ၊ ဒါမွမဟုတ္ အဆံုးမရွိဘူး လား "  " အသက္ (အတၱလိပ္ျပာ)နဲ႔ ကိုယ္ဟာ တစ္ခုတည္းလား ၊ ဒါမွမဟုတ္ အသက္(အတၱ လိပ္ျပာ) နဲ႔ ကိုယ္ဟာ တစ္ျခားစီလား "   " သတၱ၀ါ ဟာ ေသျပီးတဲ႔ေနာက္ ျဖစ္ေသးလား ၊ ဒါမွမဟုတ္ သတၱ၀ါ ဟာ ေသျပီးတဲ႔ေနာက္  ဘာမွ် မျဖစ္ေတာ႔ဘူးလား "  " သတၱ၀ါ ဟာ ေသျပီးတဲ႔ေနာက္ ျဖစ္လည္းျဖစ္တယ္ ၊ မျဖစ္လည္းမျဖစ္ဘူးလား  ။ ဒါမွမဟုတ္ သတၱ၀ါဟာ ေသျပီးတဲ႔ေနာက္ ျဖစ္သည္လည္းမဟုတ္ ၊ မျဖစ္သည္လည္းမဟုတ္ဘူးလား ။"  ဆိုတဲ႔ ျပႆနာပါ ။ အဲဒီ ရုပ္ေလာက ကိုလြန္တဲ႔ တကၠိက၀ါဒ ျပႆနာေတြကို သူက ဆုပ္ကိုင္ျပီး ျမတ္စြာဘုရား ကို ျခိမ္းေျခာက္ပါေသးတယ္ ။ သဗၺညုျမတ္စြာဘုရား က ဒီျပႆနာေတြကို အေျဖေပးရင္ေပး ၊ မေပးရင္ ခ်က္ခ်င္း ဒီသာသနာက ေလွ်ာျပီး ငါ လူထြက္မယ္လို႔လည္း ေျပာေသးတယ္ ။           ေမးခြန္းကေတာ႔ အေနာက္တိုင္းသား ဒႆနဆရာေတြ တစ္သက္လံုး ေမးျပီးတိက် တဲ႔အေျဖမရဘဲ ၀ိ၀ါဒသံသရာမွာ ခ်ာခ်ာလည္ ခံရတဲ႔  ျပႆနာေတြပါ ။           ကဲ..... အဲဒီျပႆနာေတြကို ဘယ္သူေက်နပ္ေအာင္အေျဖေပးနိုင္သလဲ ။ ဘယ္ ဒႆနဆရာကေကာ လူတိုင္း လက္ခံနိုင္တဲ႔ အေျဖကို ေပးခဲ႔နိုင္သလဲ ။ အဲဒီျပႆနာေတြကို လူ႔ဘ၀မွာ အေျဖရွာေနရင္း အခ်ိန္ေတြ ကုန္သြားရင္း ဘ၀အတြက္ ဘာအက်ဳိးရွိသလဲ ။ ရွင္းတယ္ ။ ဘယ္သူမွ လူတိုင္း လက္ခံနိုင္တဲ႔ အေျဖကို မေပးနိုင္ဘူး ။ အဲဒါ ျမတ္ဗုဒၶ က မေျဖတဲ႔ အေၾကာင္းပဲ ။          ဗုဒၶကလည္း မာလုက်ပုတၱ ကိုေမးတယ္ ။ " မာလုက်ပုတၱ... အဲဒီမွားယြင္းတဲ႔ အယူ ၁၀ ခုထဲက တစ္ခုခုကိုယူထားတဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ဟာ ဒီသာသနာမွာ မဂ္ဖိုလ္ရေၾကာင္း အက်င္႔ ေကာင္းကို က်င္႔သံုးနိုင္ပါေတာ႔မလား  , အဲဒီမိစၧာအယူ ၁၀ ခုထဲက တစ္ခုခုရွိတဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ဟာ  ဒီေမးခြန္းပုစၧာေတြကို ျမတ္စြာဘုရားက ငါ႔ကိုအေျဖမေပးသေရႊ႔ ငါဟာ ျမတ္ေသာ  ရဟန္း အက်င္႔မက်င္႔ဘဲေနအံ႔ လို႔ ဆိုရင္ အဲဒီလိုမက်င္႔ရေသးခင္ ေသသြားတယ္ ဆိုပါစို႕ ။ ဘယ္သူ ဆံုးရႈံးမလဲ ။ သင္ဟာ ျမားမွန္ခံထားရတဲ႔ ေယာက်္ားနဲ႔တူတယ္ ။ ျမားမွန္ခံထားရတဲ႔ ေယာက်္ား ဟာ ျမားကိုဦးစြာထုတ္ျပီး ေရာဂါေ၀ဒနာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ေဆးကိုမကုဘဲ ဒီျမားကို ဘယ္သူပစ္သလဲ ။ ဒီျမားပစ္တဲ႔လူနဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ အေၾကာင္းေတြကို ငါမသိရေသး သေရြ႔ ျမားကိုမနႈတ္ဘူးဆိုလွ်င္ မႏႈတ္ရခင္မွာပဲ ေသဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္သြားမွာပဲ ။ အလား တူစြာပဲ  မာလုက်ပုတၱ ေမးတဲ႔  တကၠိက၀ါဒေမးခြန္း ျပႆနာေတြကို အေျဖေပးေနရင္၀ိ၀ါဒ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖစ္ ၊ အျငင္းအခံုျဖစ္ရင္းသာ အခ်ိန္ကုန္သြားမယ္ ။ သက္ေသခံအေထာက္အထား တိက်စြာရွိတဲ႔ အေျဖကိုေတာ႔ မရနိုင္ ။ ထိုျပႆနာမ်ဳိးကို  ေျဖဆိုလို႔လည္း အက်ဳိးတစ္စံုတစ္ ရာ မရွိ ။ ရဟန္းကိစၥ ျပီးျခင္းအတြက္ အေထာက္အပံ႔ မျဖစ္ ။ ထိုကဲ႔သို႔ေသာ ပုစၧာမ်ဳိး ကို ဗုဒၶသည္ ေျဖဆိုေတာ္မမူခဲ႔ပါဘူး " ။            ဒီလို တကၠိက၀ါဒပုစၧာမ်ဳိး ကို အေျဖရွာျခင္း၏ အက်ဳိးမဲ႔သေဘာကို ၂၀ ရာစုဒႆန ဆရာေတြလည္း သိျမင္ခဲ႔ၾကတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ ၂၀ ရာစုမွာ တကၠိက၀ါဒ ကိုပယ္ျပီး ၀ိဘဇၨ၀ါဒ ကိုသာ အေနာက္တိုင္းသား ဒႆနပညာရွင္ေတြလည္း လက္ခံခဲ႔တယ္ ။           ျမတ္ဗုဒၶ ကေတာ႔ သူတို႔ထက္ ရာစုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာေစာျပီး တကၠိက၀ါဒ ကို ပယ္ခ် ေတာ္မူခဲ႔ျပီးျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီေနရာမွာ မိလိႏၵမင္းရဲ႔အေမးကို ရွင္နာဂသိန္ေျဖတဲ႔ အေျဖကို လည္း ျပည္႔စံုသြားေအာင္ ေဖာ္ျပပါမယ္ ။                ရွင္နာဂသိန္အေျဖက----------        ရွင္နာဂေသနက မင္းၾကီး ဘုရားရွင္က " အာနႏၵာ လာျခင္းေကာင္းေသာ ဘုရားရွင္တို႔ ၌ ဆရာစားခ်န္ထားေသာ တရားတို႔သည္မရွိ "  ဟု ေဟာေတာ္မူျခင္းလည္းမွန္၏ ။ မာလုက် ၏သား ရဟန္း ေမးအပ္ေသာ ျပႆနာကို ေျဖၾကားေတာ္မမူသည္လည္းမွန္၏ ။ ဤသို႔မေျဖ ဘဲ ေနျခင္းသည္ မသိေသာေၾကာင္႔ မေျဖသည္လည္း မဟုတ္ ။ လွ်ဳိ႕၀ွက္အပ္ေသာေၾကာင္႔ လည္းမဟုတ္ ။           မင္းၾကီး ျပႆနာရဲ႕ သေဘာသည္ ေလးမ်ဳိးရွိ၏ ။ ေလးမ်ဳိးဆိုသည္ကား--------------           (၁) ဧကံသ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ လည္းတစ္မ်ဳိး ၊           (၂) ၀ိဘဇၨ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ လည္းတစ္မ်ဳိး ၊           (၃) ပဋိပုစၧာ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ လည္းတစ္မ်ဳိး ၊           (၄) ထပနီယ  ပဥွာ လည္းတစ္မ်ဳိး ...................ျဖစ္၏ ။        မင္းၾကီး ေလးမ်ဳိးတို႔တြင္  ဧကံသ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ ဆိုသည္ကား ရူပံ ၊ အနိစၥံ ၊ရူပကၡႏၶာ သည္ အနိစၥေလာ ၊ ေ၀ဒနကၡႏၶာသည္ အနိစၥေလာ ၊ သညကၡႏၶာသည္ အနိစၥေလာ ၊ သခၤါရ ကၡႏၶသည္ အနိစၥေလာ ၊ ၀ိညာဏကၡႏၶာသည္ အနိစၥေလာ  ဟူ၍ေမး ၾကားရာ၌ စကား အတြင္းပင္ အေျဖ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ပါ၀င္ျပီးျဖစ္ေသာေၾကာင္႔  ဧကံသ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ မည္၏ ။          ၀ိဘဇၨ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ ဆိုသည္ကား အနိစၥတည္ေသာတရားသည္ ရူပကၡႏၶာေလာ ၊ ေ၀ဒနကၡႏၶာေလာ ၊သညကၡႏၶာေလာ ၊ သခၤါရကၡႏၶာေလာ ၊ ၀ိညာဏကၡႏၶာေလာ  ဟူေသာ အေမး၌  ေ၀ဖန္ခြဲျခား၍ ေျဖအပ္ေသာ စကား အေမးအတြင္း၌ ပါေလျပီးျဖစ္ေသာေၾကာင္႔  ၀ိဘဇၨ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ မည္၏ ။            ပဋိပုစၧာ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ   ဆိုသည္ကား စကၡဳ၀ိဥာဏ္ျဖင္႔ အလံုးစံုကို သိသလား ဟူေသာ အေမး၌ စကၡဳ၀ိဥာဏ္ျဖင္႔ အလံုးစံုကို မသိနိုင္သည္ျဖစ္၍ စကၡဳ၀ိဥာဏ္ သည္ ရူပါရံု ကိုသာ သိျခင္း လကၡဏာရွိသည္ မဟုတ္ေလာ ဟု တစ္ဖန္ျပန္၍ေမး၍ ေျဖရသည္ျဖစ္ေသာ ေၾကာင္႔  ပဋိပုစၧာ ဗ်ာကရဏ ပဥွာ  မည္၏ ။           ထပနီယ  ပဥွာ  ဟူသည္ကား ေလာကသည္ ျမဲသလား ၊ ေလာကသည္ မျမဲသလား၊ ေလာကသည္အဆံုးရွိသလား ၊ ေလာကသည္အဆံုးမရွိသလား ၊ ေလာကသည္အဆံုးလည္း ရွိ , အဆံုးလည္းမရွိသလား ၊ ေလာကသည္ အဆံုးရွိသည္လည္းမဟုတ္ , ေလာကသည္ အဆံုးမရွိသည္လည္းမဟုတ္သလား ၊ အသက္နဲ႕ကိုယ္သည္ တစ္ခုတည္းလား ၊ အသက္ တစ္ျခားကိုယ္တစ္ျခားလား ၊ သတၱ၀ါသည္ ေသသည္၏ေနာက္၌ မျဖစ္သလား ၊ သတၱ၀ါ သည္ေသသည္၏ေနာက္၌ ျဖစ္သည္လည္းမဟုတ္ , မျဖစ္သည္လည္းမဟုတ္သလား----- ဟူေသာ အေမးမ်ဳိးကိုကား ေမးေသာအတိုင္းမေျဖဘဲထားအပ္ေသာ အေမးမ်ဳိးျဖစ္ေသာ ေၾကာင္႔ ထပနီယ  ပဥွာ ဟု ဆိုအပ္၏ ။             မင္းၾကီး ျမတ္စြာဘုရားသည္ မာလုက်၏သား ရဟန္းေမးေသာ အေမးကို ထပနီယ ျပႆနာဟု သတ္မွတ္ေသာေၾကာင္႔လည္းေျဖေတာ္မမူ ။ ထိုျပႆနာသည္ အဘယ္ေၾကာင္႔ ထပနီယျပႆနာ မည္သနည္း ဟူမူကား  ၊ ထိုအေမးကိုေျဖအံ႔ေသာငွါ အေၾကာင္းလည္းမရွိ ျပဳဖြယ္ကိစၥလည္းမရွိ ။  ထို႔ေၾကာင္႔ ထပနီယ  ပဥွာ မည္၏ ။ မင္းၾကီး ျမတ္စြာဘုရားအား အေၾကာင္းျပဳဖြယ္ကိစၥ ( အေထာက္အထားမရွိ ၊အက်ဳိးမရွိ ) ေသာ ျပႆနာကို အသံေတာ္ ျဖင္႔ ျမြက္ဆိုေတာ္မူျခင္း မရွိ ဟု ရွင္းလင္း ေျဖၾကားခဲ႔သည္ ။               အေတြးအေခၚတစ္ခုမွာ ျပဳဖြယ္ကိစၥရွိရမယ္ ။ ျပဳဖြယ္ကိစၥမရွိရင္ အဲဒီဒႆနမ်ဳိးကို ျမတ္စြာဘုရားက အက်ဳိးမရွိမွန္း သိေတာ္မူလို႔မေျဖဘူး။ အဲဒါဟာလည္း ၀ိဘဇၨ၀ါဒရဲ႕သေဘာ လကၡဏာ တစ္ခုပဲ ။ဒီအေၾကာင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပိး အက်ယ္ေဆြးေႏြးဖို႔ေကာင္းတဲ႔ အေၾကာင္းေတြ ရွိပါေသးတယ္ ။ " ဒီဃနိကာယ္ သီလကၡႏၶ၀ဂ္ ေပါ႒ပါဒ ပရိဗိုဇ္ " ၀တၳဳကို ဖတ္ၾကည္႔ပါ ။ အဲဒီမွာ ဘယ္လိုဒႆနပုစၧာမ်ဳိးကို ျမတ္ဗုဒၶ အေျဖေပးေတာ္မူတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရလိမ္႔မယ္ ။         ။ ............................................................................................................................................................